Ngày 26/1, bộ trưởng của 25 trong số 27 quốc gia thành viên EU đã phê chuẩn quy định cấm nhập khẩu khí đốt Nga tại cuộc họp ở Brussels. Theo đó, EU sẽ chính thức chấm dứt nhập khẩu khí hóa lỏng (LNG) từ Nga vào cuối năm 2026 và dừng hoàn toàn khí đốt qua đường ống từ ngày 30/9/2027.

Trước khi cấp phép nhập khẩu khí đốt vào EU, các quốc gia thành viên phải xác minh nguồn gốc hàng hóa. Nếu không tuân thủ quy định, cá nhân và doanh nghiệp có thể bị phạt ít nhất lần lượt 2,5 triệu euro và 40 triệu euro, hoặc tối thiểu 3,5% tổng doanh thu toàn cầu hằng năm hay 300% giá trị giao dịch ước tính.

EU đánh giá chính sách mới là cột mốc quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu chấm dứt sự phụ thuộc của khối vào năng lượng Nga, vốn đã được lãnh đạo các nước cam kết trong Tuyên bố Versailles tháng 3/2022.

Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Síp Michael Damianos nhận định thị trường năng lượng EU sẽ trở nên mạnh mẽ, linh hoạt và đa dạng hơn. Ông cho rằng khối đang thoát khỏi sự phụ thuộc gây tổn hại vào khí đốt Nga, tiến thêm một bước lớn hướng tới Liên minh Năng lượng tự chủ dựa trên tinh thần đoàn kết và hợp tác.

Các nước EU được yêu cầu xây dựng kế hoạch quốc gia nhằm đa dạng hóa nguồn cung trước ngày 1/3, đồng thời xác định những thách thức tiềm tàng trong việc thay thế khí đốt Nga. Doanh nghiệp cũng phải thông báo cho cơ quan chức năng và Ủy ban châu Âu về các hợp đồng khí đốt Nga còn hiệu lực.

Trong trường hợp một quốc gia thành viên gặp khó khăn trong việc lấp đầy kho dự trữ khí đốt bằng nguồn cung không phải từ Nga trước mùa đông, quy định cho phép lùi thời hạn cấm nhập khẩu muộn nhất đến ngày 1/11/2027.

Lệnh cấm khí đốt Nga được thông qua theo cơ chế biểu quyết đa số, do đó vẫn có hiệu lực dù Hungary và Slovakia phản đối. Hai nước này hiện phụ thuộc lớn vào năng lượng Nga và mong muốn duy trì quan hệ chặt chẽ với Moskva. Hungary cho biết sẽ đưa vụ việc ra Tòa án Công lý châu Âu.

Trước khi xung đột Ukraine nổ ra, Nga cung cấp hơn 40% lượng khí đốt cho EU. Tỷ lệ này đã giảm xuống còn khoảng 13% vào năm 2025, tương đương giá trị hơn 15 tỷ euro mỗi năm, theo số liệu mới nhất của EU. Ủy ban châu Âu cũng dự kiến đề xuất luật nhằm từng bước chấm dứt nhập khẩu dầu mỏ từ Nga vào cuối năm 2027.