Điểm khác biệt lớn nhất của tháp Chăm Bình Định so với các khu vực khác chính là quy mô và sự bề thế. Thay vì những nhóm tháp nhỏ, tháp Chăm nơi đây thường có kích thước lớn, thân tháp cao vút và các tầng mái được thu nhỏ dần một cách tinh tế.
Tiêu biểu nhất phải kể đến Tháp Bánh Ít – một quần thể gồm 4 ngôi tháp nằm trên một ngọn đồi lộng gió. Nhìn từ xa, cụm tháp trông giống như chiếc bánh ít lá gai, đặc sản của vùng đất võ. Sự hài hòa giữa kiến trúc kiến tạo và cảnh quan thiên nhiên tại đây đã khiến các chuyên gia quốc tế đưa Bánh Ít vào danh sách "1001 công trình kiến trúc phải đến trong cuộc đời". Hay như Tháp Đôi nằm ngay trong lòng thành phố Quy Nhơn, một sự kết hợp lạ lẫm và độc đáo giữa kiến trúc Champa truyền thống và nghệ thuật điêu khắc Khmer, minh chứng cho sự giao thoa văn hóa mạnh mẽ thời bấy giờ.
Sau hàng nghìn năm chịu đựng cái nắng cháy thịt và những cơn bão biển miền Trung, những ngôi tháp như Tháp Cánh Tiên, Tháp Dương Long vẫn đứng vững với sắc đỏ rực đặc trưng của gạch nung. Bí ẩn về chất kết dính giúp các viên gạch gắn chặt vào nhau không một kẽ hở cho đến nay vẫn là một đề tài tranh luận sôi nổi của các nhà khoa học.
Người xưa đã dùng nhựa thực vật hay một loại hợp chất đặc biệt nào đó? Dù câu trả lời là gì, chúng ta cũng phải ngả mũ trước trình độ kỹ thuật thượng thừa của những người thợ Chăm cổ đại. Không chỉ xây dựng, họ còn chạm khắc trực tiếp lên mặt gạch những hình tượng thần linh, vũ nữ Apsara hay các linh thú một cách sống động và mềm mại. Tại cụm tháp Dương Long – tháp gạch cao nhất Đông Nam Á – các chi tiết trang trí bằng đá sa thạch kết hợp trên thân tháp gạch tạo nên một vẻ đẹp vừa uy nghiêm, vừa lộng lẫy, thách thức mọi quy luật của thời gian.
Đến với Bình Định năm 2026, di sản Chăm không còn là những phế tích xa xôi. Tỉnh Bình Định đã thực hiện nhiều dự án trùng tu dựa trên nguyên tắc bảo tồn nguyên trạng, kết hợp với việc ứng dụng công nghệ ánh sáng để tôn vinh vẻ đẹp di tích vào ban đêm.
Các tour du lịch "Con đường di sản Chăm" giúp du khách không chỉ ngắm nhìn kiến trúc mà còn được tìm hiểu về triết lý tôn giáo, nghệ thuật múa và âm nhạc Chăm truyền thống. Đặc biệt, việc kết hợp giữa tham quan tháp cổ và thưởng thức võ cổ truyền Bình Định ngay dưới chân tháp đã tạo nên một sản phẩm du lịch văn hóa độc bản, khơi dậy lòng tự hào về sự đa dạng trong thống nhất của văn hóa Việt Nam.
Những ngọn tháp Chăm tại Bình Định như những nốt lặng trầm hùng giữa bản nhạc hiện đại của phố biển Quy Nhơn. Chúng nhắc nhở chúng ta về một thời đại hoàng kim, về sự tài hoa và khát vọng vươn tới cái đẹp vĩnh cửu của tiền nhân.
Đứng trước những bức tường gạch đỏ rực dưới ánh hoàng hôn, lắng nghe tiếng gió thổi qua những hốc đá cổ xưa, ta cảm nhận được sự nhỏ bé của con người trước dòng thời gian, nhưng cũng thấy được sức mạnh vô biên của văn hóa. Di sản Chăm Bình Định không chỉ là của riêng người dân đất võ, mà là báu vật chung của nhân loại cần được nâng niu và truyền lại cho muôn đời sau./.
Bình luận
0