Nỗ lực xây dựng ngành công nghiệp pin “made in Europe” đang gặp không ít trở ngại. Theo Automotive News, hàng loạt dự án lớn bị đình trệ hoặc hủy bỏ đã cho thấy việc tách khỏi chuỗi cung ứng do Trung Quốc thống trị là bài toán không dễ giải đối với các doanh nghiệp châu Âu.

Pin hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành xe điện, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của các hãng. Năm ngoái, Porsche đã thu hẹp hoạt động sản xuất của bộ phận Cellforce, chuyển trọng tâm sang nghiên cứu và phát triển do sản xuất pin không còn hiệu quả về mặt kinh tế.

Từng được kỳ vọng đưa châu Âu trở thành trung tâm sản xuất pin toàn cầu, Northvolt đã nộp đơn phá sản trong năm 2024 vì thua lỗ kéo dài và gặp khó khăn trong sản xuất.

Trong khi đó, Automotive Cells Company – liên doanh được Stellantis hậu thuẫn – cũng tạm dừng hai dự án nhà máy tại Đức và Italy do chưa đáp ứng đủ các điều kiện để triển khai.

Theo Automotive News, lợi thế sản xuất vượt trội, chuỗi cung ứng hoàn chỉnh cùng các chính sách hỗ trợ dài hạn của nhà nước giúp Trung Quốc duy trì vị thế thống lĩnh thị trường pin toàn cầu, từ khâu tinh luyện khoáng sản đến sản xuất thành phẩm.

Trong tuyên bố chung đầu tháng, CEO Antonio Filosa của Stellantis và CEO Oliver Blume của Volkswagen thừa nhận: dù châu Âu đang đầu tư mạnh để đảm bảo chủ quyền công nghệ, người tiêu dùng vẫn kỳ vọng xe điện có giá phải chăng. Để duy trì mức giá cạnh tranh, việc sử dụng pin giá rẻ – phần lớn đến từ Trung Quốc – gần như là lựa chọn tất yếu.

Trung Quốc hiện kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng pin toàn cầu và đặc biệt chiếm ưu thế ở công nghệ pin lithium iron phosphate (LFP) – dòng pin có chi phí thấp nhất hiện nay. Quy mô sản xuất lớn và tình trạng dư thừa công suất giúp nước này cung cấp pin với mức giá khó đối thủ nào sánh kịp.

Tại Mỹ, nhiều dự án pin cũng bị trì hoãn hoặc thu hẹp, song nguyên nhân khác biệt. Việc bãi bỏ ưu đãi thuế 7.500 USD cùng các chính sách khuyến khích xe điện khiến nhu cầu suy giảm. Các hãng như General Motors, Ford Motor Company và Stellantis đã hủy hoặc điều chỉnh một số dự án, chuyển hướng sang mảng lưu trữ năng lượng tĩnh. Pin Trung Quốc tại Mỹ ít phổ biến hơn do chịu mức thuế nhập khẩu cao.

Dù vậy, ngành sản xuất pin tại Mỹ vẫn từng bước phát triển. Ở châu Âu, hệ sinh thái này cũng chưa hoàn toàn chững lại. Bộ phận PowerCo của Volkswagen đã nâng công suất nhà máy Salzgitter (Đức) lên 20GWh mỗi năm, đủ cung cấp pin cho khoảng 250.000 xe điện. Tuy nhiên, phần lớn thiết bị sản xuất vẫn phải nhập từ châu Á, chủ yếu là Trung Quốc – cho thấy mức độ phụ thuộc vẫn còn lớn.