Dạ dày là cơ quan quan trọng của hệ tiêu hóa, đảm nhận vai trò chứa, nghiền và tiêu hóa thức ăn trước khi chuyển xuống ruột non. Bình thường, niêm mạc dạ dày được bao phủ bởi một lớp chất nhầy giúp bảo vệ khỏi tác động của axit dịch vị. Tuy nhiên, khi các yếu tố gây hại kéo dài, lớp bảo vệ này sẽ bị suy giảm, làm tăng nguy cơ viêm loét, xuất huyết hoặc các bệnh lý nghiêm trọng hơn.
Ảnh minh họa: TL
Nhiều người chỉ quan tâm đến việc điều trị khi xuất hiện đau dạ dày mà chưa nhận ra chính những thói quen ăn uống hằng ngày mới là nguyên nhân âm thầm làm tổn thương cơ quan này.
Bỏ bữa, ăn uống thất thường
Đây là một trong những thói quen phổ biến ở người bận rộn. Khi dạ dày tiết axit theo nhịp sinh học nhưng không có thức ăn để tiêu hóa, lượng axit dư thừa có thể kích thích niêm mạc, gây cảm giác cồn cào, đau rát và lâu dài dẫn đến viêm hoặc loét dạ dày.
Đặc biệt, việc thường xuyên bỏ bữa sáng còn khiến cơ thể thiếu năng lượng, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa.
Ăn quá nhanh, nhai không kỹ
Thói quen ăn vội khiến thức ăn chưa được nghiền nhỏ đã xuống dạ dày, buộc cơ quan này phải hoạt động nhiều hơn để tiêu hóa.
Việc nhai không kỹ còn làm giảm hiệu quả tiêu hóa, dễ gây đầy bụng, khó tiêu và tăng áp lực lên dạ dày. Các chuyên gia khuyến cáo nên ăn chậm, nhai kỹ và dành ít nhất 20 phút cho mỗi bữa ăn.
Thường xuyên ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ
Các món ăn quá cay, nhiều gia vị hoặc nhiều chất béo có thể kích thích dạ dày tiết nhiều axit hơn bình thường.
Nếu sử dụng với tần suất cao, những thực phẩm này có thể làm tăng nguy cơ viêm niêm mạc dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản và khiến các triệu chứng đau dạ dày trở nên nghiêm trọng hơn ở người đã mắc bệnh.
Ăn quá no vào buổi tối
Ăn nhiều trước khi đi ngủ khiến dạ dày phải hoạt động trong thời gian cơ thể cần nghỉ ngơi.
Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ trào ngược axit mà còn ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, khiến hệ tiêu hóa không có đủ thời gian phục hồi.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn tối trước giờ ngủ ít nhất 2-3 giờ và hạn chế các bữa ăn quá nhiều chất béo.
Lạm dụng rượu bia và đồ uống có cồn
Rượu bia có thể làm tổn thương trực tiếp lớp niêm mạc bảo vệ dạ dày, đồng thời kích thích tăng tiết axit dịch vị.
Việc uống nhiều rượu bia trong thời gian dài làm tăng nguy cơ viêm dạ dày, xuất huyết tiêu hóa và nhiều bệnh lý gan mật đi kèm.
Uống quá nhiều cà phê hoặc nước ngọt có gas
Caffeine trong cà phê và khí gas trong nước ngọt có thể làm tăng tiết axit dạ dày ở một số người.
Nếu sử dụng khi bụng đói hoặc uống với số lượng lớn mỗi ngày, các loại đồ uống này có thể gây nóng rát vùng thượng vị, đầy hơi và làm nặng thêm triệu chứng trào ngược.
Vừa ăn vừa sử dụng điện thoại
Thói quen này khiến nhiều người ăn nhanh, ăn quá no hoặc không nhận biết tín hiệu no của cơ thể.
Việc mất tập trung trong bữa ăn cũng ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa và dễ dẫn đến rối loạn chức năng dạ dày nếu kéo dài.
Lạm dụng thuốc giảm đau
Một số thuốc giảm đau, đặc biệt là nhóm kháng viêm không steroid (NSAIDs), có thể làm giảm khả năng bảo vệ của niêm mạc dạ dày nếu sử dụng kéo dài hoặc không đúng chỉ định.
Người bệnh nên dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý sử dụng thường xuyên.
Căng thẳng kéo dài cũng ảnh hưởng đến dạ dày
Mặc dù không phải là thói quen ăn uống, nhưng stress kéo dài có thể làm rối loạn hoạt động của hệ tiêu hóa, tăng tiết axit và khiến các triệu chứng đau dạ dày xuất hiện thường xuyên hơn.
Duy trì giấc ngủ đầy đủ, tập thể dục đều đặn và kiểm soát căng thẳng sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe tiêu hóa.
Làm gì để bảo vệ dạ dày?
Để giữ dạ dày khỏe mạnh, mỗi người nên:
Ăn đúng giờ, không bỏ bữa. Ăn chậm, nhai kỹ. Hạn chế thực phẩm quá cay, quá nhiều dầu mỡ. Giảm rượu bia, thuốc lá và nước ngọt có gas. Uống đủ nước mỗi ngày. Không nằm ngay sau khi ăn. Giữ cân nặng hợp lý và tập luyện thường xuyên. Khám chuyên khoa khi xuất hiện các dấu hiệu như đau thượng vị kéo dài, buồn nôn, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
Dạ dày có khả năng tự phục hồi nếu được chăm sóc đúng cách. Việc thay đổi những thói quen ăn uống không lành mạnh ngay từ hôm nay không chỉ giúp giảm nguy cơ viêm loét dạ dày mà còn góp phần nâng cao sức khỏe toàn diện và chất lượng cuộc sống.
Bình luận
0