Sáng 1/1, hệ thống bảng giá đất lần đầu theo Luật Đất đai 2024 chính thức đi vào cuộc sống, đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ bảng giá cũ kéo dài hơn một thập kỷ. Với nguyên tắc tiệm cận giá thị trường, chính sách mới không chỉ là công cụ điều tiết kinh tế mà còn là "cú hích" để giải quyết những mâu thuẫn kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng và thực thi các dự án trọng điểm.

Bảng giá đất tiệm cận thị trường: Bước ngoặt về minh bạch

Việc áp dụng bảng giá đất mới khiến chi phí tại nhiều khu vực có sự điều chỉnh mạnh. Tại Hà Nội, các xã ngoại thành thuộc Đông Anh, Đan Phượng ghi nhận mức biến động từ 24% đến 26%. Tại TP.HCM, bảng giá đất ở một số khu vực thuộc Bình Dương cũ ghi nhận mức tăng cao nhất lên tới 8 lần so với mức hiện hành. Tuy con số tăng trưởng có vẻ gây áp lực, nhưng giới chuyên gia nhận định đây là bước đi tất yếu để loại bỏ tình trạng "hai giá", giúp Nhà nước quản lý tài nguyên đất đai hiệu quả hơn.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, phân tích rằng việc bảng giá sát thực tế sẽ giúp các doanh nghiệp phát triển dự án tính toán chi phí đầu tư chuẩn xác hơn ngay từ đầu. Dù giá thành sản phẩm có thể bị đẩy lên trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, thị trường sẽ được thanh lọc, chỉ những nhà đầu tư có năng lực thực sự mới có thể trụ vững, từ đó bảo vệ quyền lợi cho người mua nhà.

Cơ chế giảm 70% tiền chuyển đổi: Đặc quyền cho nhu cầu ở thực

Một trong những quy định mang tính đột phá nhất là Nghị quyết về cơ chế tháo gỡ khó khăn khi chuyển đổi đất nông nghiệp sang thổ cư. Kể từ nay, người dân chuyển mục đích sử dụng đất trong hạn mức chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giá. Đây được xem là chính sách "an dân", giúp hàng triệu hộ gia đình dễ dàng hơn trong việc tách thửa, xây dựng nhà ở ổn định.

Sự chuyên nghiệp trong cách thiết kế chính sách này thể hiện ở việc gắn ưu đãi với hạn mức giao đất tại địa phương. Cách làm này không chỉ hỗ trợ đúng đối tượng cần giúp đỡ mà còn dựng lên rào cản kỹ thuật hiệu quả để ngăn chặn các nhóm đầu cơ thu gom đất nông nghiệp trái phép nhằm trục lợi từ chênh lệch địa tô.

Tháo gỡ điểm nghẽn dự án và ưu đãi cho nông nghiệp bền vững

Luật mới cũng chính thức bổ sung 3 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội, trong đó có cơ chế hỗ trợ khi chủ đầu tư đạt được sự đồng thuận của trên 75% người có đất. Điều này được kỳ vọng sẽ làm "tan băng" cho những dự án thương mại quy mô lớn đang bị đình trệ nhiều năm do vướng mắc mặt bằng.

Bên cạnh đó, việc kéo dài thời gian miễn thuế đất nông nghiệp thêm 5 năm (đến hết 2030) gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ về cam kết bảo vệ an ninh lương thực. Chính sách này không chỉ giúp nông dân giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn thúc đẩy quá trình tích tụ, tập trung đất đai để hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, quy mô lớn.

Sự thay đổi của pháp luật đất đai từ đầu năm 2026 là minh chứng cho tư duy quản trị hiện đại: Hướng tới thị trường, lấy người dân làm trung tâm và kiên định mục tiêu bền vững. Khi các quy định mới dần đi vào ổn định, thị trường bất động sản sẽ không còn là nơi của những cơn sóng ảo, mà trở thành nền tảng vững chắc phục vụ cho sự hưng thịnh của quốc gia và hạnh phúc của mỗi gia đình./.