Sau hàng loạt vụ tai nạn dồn toa trên cao tốc từ sau Tết, điều đáng suy nghĩ không chỉ nằm ở hiện trường va chạm mà còn ở những tranh luận trái chiều. Không ít người vẫn khẳng định rằng chỉ cần chạy đúng tốc độ tối thiểu thì không có nghĩa vụ nhường đường, kể cả khi đi ở làn trái.

Một số ý kiến còn cho rằng chạy ở làn trái “an toàn hơn” vì chỉ cần quan sát phía bên phải, không phải để ý nhiều đến phía trái. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn các vụ tai nạn dồn toa lại xảy ra chính tại làn này.

Nếu cho rằng cách đi đó là hợp lý, có lẽ cần trả lời bốn câu hỏi:

Thứ nhất, vì sao tại hầu hết các quốc gia có hệ thống giao thông phát triển, làn trái được quy định chủ yếu để vượt, còn xe lưu thông ổn định phải đi về bên phải (trên đường một chiều nhiều làn)?

Thứ hai, luật giao thông Việt Nam quy định xe đi chậm hơn phải đi về bên phải. Nếu bạn đang chạy 90 km/h và xe phía sau muốn đi 120 km/h, vì sao người phía sau phải chuyển làn vượt, thay vì bạn chủ động nhường?

Thứ ba, luật cũng nêu rõ khi điều kiện cho phép, người điều khiển phương tiện cần nhường đường khi có xe xin vượt. Quy định này không phụ thuộc vào việc bạn đang chạy ở tốc độ nào, vậy lý do gì để từ chối nhường?

Thứ tư, nếu bạn đi chậm ở làn trái, liệu bạn có chắc mọi xe phía sau đều kiểm soát tốt tốc độ? Trong thực tế, sự chênh lệch vận tốc lớn giữa các phương tiện cùng làn làm gia tăng đáng kể nguy cơ va chạm. Nếu các xe có tốc độ tương đương di chuyển ở làn phải, rủi ro này sẽ giảm đi đáng kể.

Giao thông cao tốc vận hành an toàn nhờ nguyên tắc phân luồng rõ ràng và ý thức nhường đường. Việc bám làn trái chỉ vì “tôi đi đúng luật” nhưng bỏ qua tinh thần của luật có thể tạo ra điểm nghẽn nguy hiểm.

An toàn của bản thân và gia đình không nằm ở cái tôi cố chấp, mà ở sự tỉnh táo, hiểu luật và tôn trọng người cùng tham gia giao thông. Lái xe văn minh không chỉ là đi đúng tốc độ, mà còn là biết nhường đúng lúc.