Khô mắt là tình trạng rối loạn tiết nước mắt, khi lượng nước mắt giảm, chất lượng không đảm bảo hoặc bay hơi quá nhanh, khiến bề mặt nhãn cầu thiếu độ ẩm. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể gây tổn thương giác mạc, suy giảm thị lực và dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng.
Nguyên nhân phổ biến của khô mắt là việc sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài, làm giảm tần suất chớp mắt, tăng tiếp xúc với ánh sáng xanh và ảnh hưởng đến khả năng điều tiết của mắt. Bên cạnh đó, thiếu hụt một số dưỡng chất cũng có thể làm suy giảm chức năng tuyến lệ.
Vitamin A đóng vai trò bảo vệ niêm mạc và giác mạc, đồng thời hỗ trợ chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng. Dưỡng chất này còn tham gia hình thành sắc tố thị giác, giúp mắt thích nghi tốt hơn trong điều kiện ánh sáng yếu. Thiếu vitamin A có thể gây khô mắt, quáng gà, viêm kết mạc và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Vitamin A có nhiều trong gan động vật, sữa và các chế phẩm từ sữa, cà rốt, cà chua, cam, xoài và rau xanh.
Vitamin C giúp duy trì sự ổn định của màng nước mắt, đồng thời hạn chế tác động của tia cực tím và hỗ trợ tế bào chống lại gốc tự do. Các thực phẩm giàu vitamin C gồm ổi, sơ ri, trái cây họ cam quýt, đu đủ và các loại ớt.
Vitamin E có tác dụng bảo vệ mắt trước các tác nhân gây hại từ môi trường, hỗ trợ tuần hoàn máu và ổn định biểu mô giác mạc, góp phần duy trì độ ẩm cho bề mặt mắt. Dưỡng chất này có nhiều trong dầu thực vật và các loại hạt như hạnh nhân, hạt dẻ.
Các hợp chất như sulforaphane, lutein, zeaxanthin có khả năng trung hòa gốc tự do, giúp tế bào thị giác hoạt động ổn định. Lutein và zeaxanthin còn tạo lớp "lọc" tự nhiên, bảo vệ mắt khỏi ánh sáng có hại và giảm nguy cơ tổn thương võng mạc. Những chất này có nhiều trong rau lá xanh đậm như cải xoăn, rau bina, bông cải xanh và lòng đỏ trứng.
Sulforaphane giúp tăng khả năng chống oxy hóa và bảo vệ tế bào võng mạc trước stress oxy hóa. Dưới dạng tinh chất chiết xuất từ bông cải xanh, hợp chất này còn thúc đẩy tổng hợp thioredoxin – protein quan trọng trong việc duy trì và bảo vệ tế bào thị giác.
Omega-3 góp phần tạo lớp dầu ổn định trong màng nước mắt, giúp hạn chế bay hơi, tăng khả năng bôi trơn và giảm viêm, từ đó cải thiện tình trạng khô mắt. Nguồn omega-3 dồi dào có trong cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích và các loại hạt như hạt lanh, hạt chia, hạt óc chó.
Các khoáng chất như kẽm, selen, magie, đồng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của tuyến lệ và cấu trúc giác mạc, giúp giữ ẩm cho mắt. Khi thiếu hụt, chất lượng màng phim nước mắt giảm, khiến mắt dễ bị khô và kích ứng. Những khoáng chất này có nhiều trong hải sản, đậu, ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh.
Ngoài việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, bác sĩ khuyến cáo cần cân đối thời gian sử dụng thiết bị điện tử và nghỉ ngơi để mắt được thư giãn. Sau mỗi 45 phút làm việc, nên nghỉ 5–10 phút, nhìn ra xa hoặc massage mắt. Khi ra ngoài trời nắng, cần đeo kính râm và đội mũ rộng vành để hạn chế tác động của tia UV và khói bụi. Đồng thời, nên giữ khoảng cách phù hợp khi đọc sách hoặc sử dụng thiết bị điện tử để bảo vệ mắt tốt hơn.
Bình luận
0