Cuộc xung đột tại Trung Đông không chỉ làm biến động thị trường năng lượng mà còn âm thầm tạo ra một “nút thắt cổ chai” đối với ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu.
Việc nguồn cung Heli từ Qatar bị gián đoạn, cùng với tình trạng phong tỏa các tuyến vận tải quan trọng qua eo biển Hormuz, đang khiến các tập đoàn sản xuất chip lớn như TSMC, Samsung hay Nvidia đối mặt với rủi ro thiếu hụt nguyên liệu.
Heli là loại khí có vai trò đặc biệt quan trọng trong quy trình sản xuất chip, nhất là ở các công đoạn làm mát wafer và duy trì môi trường siêu sạch. Nhờ đặc tính trơ và khả năng làm mát hiệu quả, Heli giúp bảo vệ các tấm silicon khỏi nhiệt độ cao và tạp chất trong quá trình chế tạo vi mạch.
Nếu thiếu Heli, dây chuyền sản xuất chip – đặc biệt là chip phục vụ trí tuệ nhân tạo – có thể bị gián đoạn nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến một trong những động lực tăng trưởng chính của kinh tế toàn cầu.
Khủng hoảng hiện nay xuất phát từ sự đứt gãy kép: sản lượng Heli tại Qatar suy giảm và hệ thống logistics quốc tế bị tê liệt. Ước tính khoảng một phần ba nguồn cung Heli toàn cầu đã bị ảnh hưởng bởi các biến động địa chính trị trong khu vực.
Theo chuyên gia Phil Kornbluth, tình trạng này giống như một “cơn sóng ngầm” đang tiến gần, khi nhiều container chuyên dụng vận chuyển Heli vẫn mắc kẹt trên các tuyến đường bị phong tỏa, trong khi các nhà máy chỉ có thể duy trì hoạt động nhờ lượng dự trữ tạm thời.
Việc khắc phục tình trạng thiếu hụt Heli gặp nhiều khó khăn do đặc tính kỹ thuật khắt khe của loại khí này. Heli hóa lỏng cần được bảo quản ở nhiệt độ cực thấp, gần mức không tuyệt đối, trong các thùng chứa đặc biệt. Thời gian lưu trữ an toàn cũng rất ngắn, thường không quá 1,5 tháng, khiến việc tích trữ dài hạn gần như không khả thi.
Áp lực nguồn cung đang đẩy các doanh nghiệp vào cuộc cạnh tranh gay gắt về giá, đồng thời tác động dây chuyền đến nhiều lĩnh vực khác như y tế (máy chụp cộng hưởng từ MRI) và nghiên cứu khoa học.
Trước tình hình này, các tập đoàn như TSMC, Samsung và SK Hynix đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung từ Mỹ và các khu vực khác. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng và đảm bảo hệ thống vận chuyển chuyên dụng sẽ cần nhiều thời gian.
Hiện tại, các nhà sản xuất chip lớn vẫn còn đủ lượng dự trữ để duy trì hoạt động trong vài tuần đến vài tháng. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài vượt quá chu kỳ bổ sung Heli, ngành bán dẫn toàn cầu có thể đối mặt với tình trạng khan hiếm nghiêm trọng, làm chậm lại đà phát triển của công nghệ, đặc biệt là lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Bình luận
0