Giá nhựa đang chịu áp lực tăng mạnh trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông kéo dài, khiến chi phí nguyên liệu đầu vào và vận chuyển leo thang. Nhựa – vật liệu hiện diện trong hầu hết các ngành từ bao bì đến sản xuất công nghiệp – đang trở thành "gánh nặng chi phí" lan tỏa trên toàn cầu.
Trong các ngành như sản xuất ô tô, nơi giá nguyên liệu thường được cố định theo hợp đồng, tác động của việc tăng giá có thể mất chưa đầy một năm để truyền đến người tiêu dùng. Trong khi đó, ngành thực phẩm có thể chịu ảnh hưởng nhanh hơn, chỉ sau 2-4 tháng khi chi phí bao bì tăng và lượng tồn kho cạn dần. Hiện giá một số loại nhựa đã tăng khoảng 15%. Theo Moody's, ngay cả khi xung đột chấm dứt, phải mất từ 1-2 năm để chuỗi cung ứng nhựa toàn cầu ổn định trở lại.
Nguyên nhân chính đến từ việc giá dầu thô tăng mạnh khi xung đột leo thang, có thời điểm vượt 100 USD/thùng. Đặc biệt, việc gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – đã khiến chuỗi cung ứng bị tê liệt. Do hơn 99% nhựa được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch, chi phí năng lượng tăng trực tiếp đẩy giá nguyên liệu lên cao.
Trung Đông được xem là "công xưởng nhựa" của thế giới, chiếm khoảng 1/4 lượng xuất khẩu hạt nhựa PE và PP toàn cầu. Trong đó, PE là nguyên liệu phổ biến để sản xuất túi ni lông, còn PP được dùng trong hộp đựng thực phẩm, khẩu trang hay bao bì. Khoảng 84% năng lực xuất khẩu nhựa của khu vực này phụ thuộc vào tuyến vận tải qua eo biển Hormuz. Khi tuyến đường bị gián đoạn, nguồn cung lập tức bị thắt chặt, khiến giá tăng mạnh.
Tại châu Á, nhiều quốc gia dù là trung tâm sản xuất nhựa nhưng lại phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Đông, đang đối mặt với gián đoạn nghiêm trọng. Ở Ansan (Hàn Quốc), một nhà máy sản xuất màng bọc với lịch sử 57 năm cho biết sản lượng đã giảm xuống chỉ còn 20-30% do thiếu nguyên liệu nhập từ khu vực này.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Thái Lan, nơi một số doanh nghiệp phải tạm dừng hoạt động hoặc cắt giảm sản lượng vì giá nguyên liệu tăng gấp đôi. Các doanh nghiệp đang tìm cách thích ứng như thu hẹp sản xuất, đơn giản hóa thiết kế, sử dụng màng nhựa mỏng hơn và trì hoãn kế hoạch mở rộng.
Trong khi đó, tại Mỹ, áp lực chi phí cũng gia tăng nhanh chóng. Tại một nhà máy bao bì gần San Francisco, giá hạt nhựa đã gần như tăng gấp đôi chỉ trong vài tuần, buộc doanh nghiệp phải cân nhắc tăng giá sản phẩm hoặc chấp nhận rủi ro tài chính. Theo dữ liệu từ Bank of America, người tiêu dùng đã bắt đầu điều chỉnh chi tiêu, ưu tiên các nhu cầu thiết yếu khi chi phí đóng gói và vận chuyển tăng cao.
Các chuyên gia nhận định, ngành nhựa hiện chưa có giải pháp thay thế khả thi trong ngắn hạn. Việc chuyển sang vật liệu như giấy hay thủy tinh không chỉ tốn kém mà còn đòi hỏi thay đổi toàn bộ dây chuyền sản xuất. Do đó, trong thời gian tới, các doanh nghiệp chủ yếu sẽ tiếp tục thích nghi bằng cách tối ưu vật liệu và kiểm soát chi phí.
Nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong 3-4 tháng, áp lực tăng giá có thể lan rộng và kéo dài, khiến người tiêu dùng phải đối mặt với chi phí cao hơn trong vòng 1-2 năm tới.
Bình luận
0