Ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang đối mặt nguy cơ gián đoạn nguồn cung nguyên liệu khi tình hình xung đột tại Trung Đông có dấu hiệu leo thang. Nghị sĩ Hàn Quốc Kim Young-bae đã đưa ra cảnh báo này trong cuộc gặp với lãnh đạo các doanh nghiệp bán dẫn lớn của nước này, gồm Samsung và SK Hynix, ngày 5/3.

Theo ông Kim Young-bae, một trong những nguyên liệu có thể bị ảnh hưởng là khí heli – thành phần quan trọng trong quá trình sản xuất chất bán dẫn, đặc biệt để kiểm soát nhiệt trong dây chuyền chế tạo. Hiện chưa có vật liệu thay thế hiệu quả cho heli, trong khi nguồn cung lại tập trung ở một số ít quốc gia, trong đó Qatar là một trong những nhà sản xuất hàng đầu.

Ngoài nguy cơ thiếu hụt nguyên liệu, ngành bán dẫn Hàn Quốc còn có thể chịu tác động gián tiếp từ việc giá dầu tăng. Khi chi phí năng lượng trong nước tăng cao, chi phí sản xuất chip cũng tăng theo, từ đó làm suy giảm khả năng cạnh tranh về giá của các sản phẩm bán dẫn. Hiện khoảng 70% nguồn cung dầu mỏ của Hàn Quốc đến từ khu vực Trung Đông.

Ông Kim Young-bae cũng cho rằng chi phí vận chuyển và hậu cần có thể tăng mạnh do bất ổn tại khu vực này, khiến chuỗi cung ứng càng trở nên phức tạp.

Những cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các nhà sản xuất chip vốn đã phải đối mặt với tình trạng tắc nghẽn nguồn cung nghiêm trọng, khi nhu cầu chip nhớ phục vụ trung tâm dữ liệu tăng mạnh cùng làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo. Hiện ngành công nghiệp bán dẫn Hàn Quốc cung cấp khoảng hai phần ba sản lượng chip nhớ toàn cầu, trong đó riêng DRAM chiếm hơn 75%.

Trước các lo ngại, SK Hynix cho biết doanh nghiệp vẫn đang có lượng tồn kho khí heli đủ để duy trì hoạt động, trong khi Samsung chưa đưa ra bình luận.

Theo các chuyên gia, tình hình sản xuất chip trong thời gian tới có thể trở nên khó dự đoán hơn. Khoảng 38% sản lượng khí heli toàn cầu hiện được sản xuất tại Qatar, nơi có nhiều cơ sở khai thác gắn liền với ngành công nghiệp khí đốt tự nhiên. Việc nguồn cung tập trung cao khiến bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này cũng có thể lan rộng tới chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thực tế, một số dấu hiệu gián đoạn đã xuất hiện. Ngày 4/3, công ty năng lượng quốc gia QatarEnergy thông báo tình trạng bất khả kháng, tạm dừng sản xuất khí đốt và các hoạt động chế biến liên quan do ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông.

Các chuyên gia nhận định ngành bán dẫn hiện phụ thuộc vào nhiều mắt xích quan trọng tại khu vực Vùng Vịnh. Ngay cả khi hoạt động khai thác khí đốt được nối lại, việc vận chuyển vẫn có thể gặp khó khăn khi phần lớn xuất khẩu năng lượng và hóa dầu của thế giới phải đi qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng đang nằm trong khu vực căng thẳng.

Theo Bộ Công nghiệp Hàn Quốc, nước này đang phụ thuộc Trung Đông đối với 14 loại vật liệu khác nhau trong sản xuất chip. Dù về lý thuyết có thể chuyển sang nguồn cung khác hoặc sản xuất trong nước, việc thay đổi nhà cung cấp không thể thực hiện nhanh chóng do phải trải qua quá trình kiểm tra nghiêm ngặt để đảm bảo tiêu chuẩn độ tinh khiết.

Các nhà quan sát cho rằng trong ngắn hạn, tác động tới ngành chip nhớ vẫn chưa quá nghiêm trọng do các doanh nghiệp vẫn còn nguồn dự trữ nguyên liệu cho tình huống khẩn cấp. Chẳng hạn, TSMC cho biết đang theo dõi sát tình hình và đã chuẩn bị các kế hoạch dự phòng nhằm giảm thiểu rủi ro.

Tuy nhiên, nếu bất ổn tại Trung Đông kéo dài, áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ gia tăng. Các chuyên gia cảnh báo rằng một cuộc xung đột kéo dài có thể ảnh hưởng tới hạ tầng năng lượng, hoạt động xuất khẩu cũng như các tuyến vận tải quan trọng, từ đó khiến nguồn cung vật liệu cần thiết cho sản xuất chip bị thu hẹp.

Ngoài ra, khủng hoảng cũng có thể ảnh hưởng tới kế hoạch xây dựng các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo tại Trung Đông của nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Mới đây, Amazon cho biết ba trung tâm dữ liệu AWS – gồm hai tại UAE và một tại Bahrain – đã bị hư hại do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở cự ly gần.

Theo các chuyên gia, những diễn biến này đặt ra câu hỏi về tốc độ mở rộng hạ tầng công nghệ tại khu vực Trung Đông, vốn được nhiều tập đoàn lớn như Microsoft, AWS hay Nvidia xem là trung tâm phát triển điện toán AI trong tương lai.

Trong bối cảnh nguồn cung chip nhớ vốn đã căng thẳng, tình hình bất ổn có thể khiến giá linh kiện tiếp tục leo thang. Theo DigiTimes, mức thiếu hụt hiện nghiêm trọng đến mức giá chip nhớ có thể biến động theo từng giờ. Các nhà cung cấp cho biết những doanh nghiệp nhỏ nếu không chốt đơn ngay có thể phải đối mặt với mức báo giá cao hơn chỉ sau vài phút.

Thị trường chip nhớ hiện cũng đang phân hóa rõ rệt, với khoảng 100 doanh nghiệp lớn có khả năng đảm bảo nguồn cung nhờ sức mạnh đàm phán, trong khi hơn 190.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ phải cạnh tranh gay gắt để tiếp cận nguồn hàng còn lại.

Theo hãng nghiên cứu TrendForce, giá hợp đồng DRAM trong quý I/2026 được ước tính tăng 90–95% so với quý trước, còn bộ nhớ NAND flash tăng khoảng 55–60%. Một số dự báo cho rằng giá DRAM có thể tiếp tục tăng thêm khoảng 70% trong quý II/2026 và tình trạng thiếu hụt chip nhớ có thể kéo dài đến năm 2027.