Theo Thương vụ Việt Nam tại Algeria kiêm nhiệm Senegal, Senegal là một trong những thị trường nhập khẩu gạo lớn tại Tây Phi, với nhu cầu trung bình khoảng 1 triệu tấn mỗi năm, chủ yếu là gạo tấm giá rẻ. Mức tiêu thụ gạo bình quân đầu người tại quốc gia này thuộc nhóm cao nhất khu vực, đạt khoảng 117 kg/người/năm.

Số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam cho thấy, năm 2025, xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Senegal ghi nhận mức tăng trưởng đột biến, đạt 168.020 tấn với kim ngạch 52,57 triệu USD, tăng gần 30 lần so với năm 2024. Hiện gạo Việt Nam, đặc biệt là loại 100% tấm, đã xuất hiện phổ biến tại các siêu thị ở Senegal với quy cách đóng gói 5kg và 25kg, giá bán khoảng 1,3 USD/kg.

Đáng chú ý, tháng 7/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Senegal của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Bộ Công Thương hai nước đã ký kết Bản ghi nhớ (MOU) về thương mại gạo, đặt mục tiêu xuất khẩu khoảng 100.000 tấn gạo mỗi năm từ Việt Nam sang Senegal. Thỏa thuận này góp phần tăng cường an ninh lương thực cho Senegal, đồng thời giúp Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu và đa dạng hóa đầu ra cho ngành lúa gạo.

Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, nhu cầu tiêu thụ gạo của Senegal trong niên vụ 2025–2026 ước đạt khoảng 2,26 triệu tấn, tăng nhẹ so với năm trước do dân số tăng. Trong đó, nhập khẩu dự kiến chiếm tới 1,5 triệu tấn, tương đương khoảng 70% nhu cầu thị trường. Các nguồn cung chính gồm Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc, Pakistan, Uruguay và Việt Nam. Ngoài phục vụ nhu cầu nội địa hơn 19 triệu dân, Senegal còn tái xuất gạo sang các nước lân cận như Mauritania, Guinea-Bissau và Gambia.

Về chính sách, Senegal đã tự do hóa hoàn toàn hoạt động nhập khẩu gạo từ năm 1995, đồng thời triển khai các chương trình phát triển sản xuất trong nước. Tuy nhiên, sản lượng nội địa hiện mới đáp ứng được khoảng 25–30% nhu cầu. Quốc gia này đang thúc đẩy Chiến lược Phát triển lúa gạo quốc gia giai đoạn 2 (NRDS 2), hướng tới mục tiêu đạt 3 triệu tấn lúa vào năm 2030.

Trong niên vụ 2025–2026, sản lượng gạo xay xát nội địa của Senegal dự kiến đạt khoảng 645.000 tấn trên diện tích 245.000 ha. Chính phủ nước này cũng ưu tiên đầu tư vào cơ giới hóa, hệ thống thủy lợi và giống cây trồng nhằm nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu gạo sang Senegal cũng đối mặt với nhiều thách thức. Từ ngày 6/1/2026, Chính phủ Senegal áp dụng mức giá trần 300 CFA/kg đối với gạo tấm nhập khẩu, giảm khoảng 14% so với trước. Biện pháp này nhằm kiểm soát chi phí sinh hoạt, song có thể tạo áp lực lớn lên lợi nhuận của các nhà nhập khẩu và chuỗi phân phối trong bối cảnh giá gạo thế giới biến động.

Bên cạnh đó, các loại thuế và phí áp dụng đối với gạo nhập khẩu như thuế nhập khẩu 10%, VAT 18%, phí thống kê 1% và thuế đoàn kết cộng đồng 0,8% cũng là yếu tố cần được doanh nghiệp Việt Nam cân nhắc khi mở rộng thị trường.

Dù còn nhiều thách thức, Senegal vẫn được đánh giá là thị trường tiềm năng, góp phần quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam tại khu vực châu Phi.