Không ít người dùng xe máy từng gặp tình huống buổi sáng dắt xe ra đi làm nhưng xe đề không nổ, đèn đồng hồ yếu hoặc chìa khóa thông minh (smartkey) hoạt động chập chờn dù xe còn khá mới. Điều đáng nói là tình trạng này thường xảy ra ở những chiếc xe ít sử dụng thay vì xe chạy đều mỗi ngày.
Trên thực tế, với các dòng xe máy hiện đại, đặc biệt là xe tay ga được trang bị nhiều thiết bị điện tử, việc ít vận hành chưa chắc đã giúp “giữ xe” tốt hơn. Ngược lại, nếu để xe nằm yên trong thời gian dài, bình ắc-quy có thể xuống cấp nhanh hơn bình thường.
Bình ắc-quy trên xe máy không chỉ đảm nhiệm việc cung cấp điện cho hệ thống đề nổ mà còn cấp nguồn cho nhiều thiết bị khác như ECU, đồng hồ điện tử, hệ thống phun xăng điện tử hay khóa smartkey. Ngay cả khi tắt máy, một số bộ phận vẫn hoạt động ở chế độ chờ và tiếp tục tiêu thụ điện năng ở mức nhỏ.
Ngoài ra, ắc-quy cũng có hiện tượng tự phóng điện theo thời gian, tương tự pin điện thoại dù không sử dụng vẫn hao hụt dung lượng sau một thời gian. Khi xe để lâu không vận hành, điện áp trong bình giảm dần. Nếu tình trạng điện áp thấp kéo dài, khả năng tích và giữ điện của ắc-quy cũng suy giảm đáng kể. Đây là nguyên nhân khiến nhiều xe để lâu xuất hiện tình trạng đề yếu, phải đạp nổ hoặc phải thay bình sớm.
Không chỉ việc để xe “đắp chiếu” lâu ngày, thói quen sử dụng xe quãng đường ngắn liên tục cũng khiến ắc-quy nhanh hỏng. Nhiều người chỉ chạy xe vài trăm mét để mua đồ, uống cà phê hoặc di chuyển quanh khu vực gần nhà. Quãng đường quá ngắn khiến hệ thống sạc không đủ thời gian nạp lại lượng điện đã tiêu hao khi khởi động xe.
Mỗi lần bấm đề, bình ắc-quy phải cung cấp dòng điện lớn cho mô-tơ đề. Sau khi động cơ hoạt động, hệ thống sạc mới bắt đầu bù lại phần điện năng đã mất. Tuy nhiên, nếu xe chỉ chạy vài phút rồi tắt máy, lượng điện được nạp lại thường không đủ. Việc này kéo dài khiến bình luôn trong trạng thái thiếu điện, dẫn đến hiện tượng “sunfat hóa” các bản cực bên trong, làm giảm khả năng nhận sạc và tích điện của ắc-quy. Khi đó, dù sạc lại, bình cũng khó phục hồi hoàn toàn và dễ tái diễn tình trạng yếu điện.
Nhiều người cũng lầm tưởng rằng chỉ cần nổ máy tại chỗ vài phút là đủ để sạc bình. Tuy nhiên, ở chế độ garanti, hệ thống sạc hoạt động kém hiệu quả hơn so với khi xe vận hành ổn định trên đường. Vì vậy, việc nổ máy cầm chừng trong thời gian ngắn thường không giúp cải thiện đáng kể tình trạng ắc-quy.
Bên cạnh yếu tố sử dụng, thời tiết nóng tại Việt Nam cũng ảnh hưởng đến tuổi thọ ắc-quy. Nhiệt độ môi trường cao làm tăng tốc độ phản ứng hóa học bên trong bình, từ đó đẩy nhanh quá trình lão hóa. Nếu xe thường xuyên đỗ ngoài trời nắng hoặc trong môi trường nóng bức, tuổi thọ ắc-quy sẽ giảm đáng kể.
Các dòng xe tay ga đời mới hiện nay cũng dễ gặp vấn đề về ắc-quy hơn xe số đời cũ do được trang bị nhiều thiết bị điện tử, smartkey, hệ thống phun xăng điện tử và các cảm biến điều khiển. Khi điện áp bình suy giảm, xe có thể xuất hiện tình trạng khó đề, báo lỗi hệ thống hoặc smartkey hoạt động thiếu ổn định.
Ngoài ra, việc lắp thêm các phụ kiện tiêu thụ điện như đèn trợ sáng, còi độ, camera hành trình hay sạc điện thoại công suất lớn cũng có thể khiến hệ thống điện bị quá tải nếu không tính toán phù hợp.
Theo các kỹ thuật viên sửa xe, để kéo dài tuổi thọ ắc-quy, người dùng nên duy trì thói quen vận hành xe thường xuyên thay vì để xe nằm yên quá lâu. Nếu ít sử dụng, nên khởi động và chạy xe ít nhất 15 - 20 phút mỗi tuần để hệ thống sạc có đủ thời gian hoạt động. Đồng thời, cần hạn chế việc chỉ di chuyển quãng quá ngắn liên tục và kiểm tra định kỳ hệ thống sạc cũng như tình trạng ắc-quy. Với những xe phải để lâu ngày, người dùng có thể tháo cọc âm ắc-quy hoặc dùng bộ sạc duy trì nhằm hạn chế hiện tượng tụt điện.
Bình luận
0