Để khai thác triệt để tiềm năng này, Việt Nam cần một chiến lược đột phá nhằm tiêu chuẩn hóa dịch vụ, liên kết y tế và xây dựng thương hiệu quốc gia gắn liền với sự chữa lành và tái tạo năng lượng.

Sự thay đổi trong nhận thức về sức khỏe sau đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy nhu cầu toàn cầu đối với du lịch chăm sóc sức khỏe. Khách du lịch không chỉ tìm kiếm kỳ nghỉ, mà tìm kiếm sự cân bằng, phục hồi thể chất và tinh thần. Thị trường Wellness Tourism được Viện Y tế Toàn cầu (GWI) định giá hàng trăm tỷ USD và dự kiến tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ. Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để dịch chuyển khỏi mô hình du lịch đại trà, giá rẻ, sang mô hình du lịch chất lượng cao, mang lại giá trị gia tăng lớn.

Lợi thế của Việt Nam nằm ở sự đa dạng về sinh học, khí hậu ôn hòa ở nhiều vùng miền, cùng với bề dày văn hóa về y học cổ truyền. Các phương pháp trị liệu truyền thống như bấm huyệt, châm cứu, xoa bóp bằng thảo dược, và các liệu pháp dưỡng sinh kết hợp thiền định có nguồn gốc từ văn hóa phương Đông là những "đặc sản" mà các quốc gia phương Tây đang tìm kiếm.

Lợi thế cạnh tranh: Y học cổ truyền, thiên nhiên và tiêu chuẩn hóa dịch vụ

Y học cổ truyền (Y học dân tộc) là trái tim của du lịch chữa lành tại Việt Nam. Các khu du lịch suối khoáng nóng, khu nghỉ dưỡng sinh thái được thiên nhiên ưu đãi như Đà Lạt, Sa Pa, hay các vùng ven biển miền Trung có khả năng cung cấp các liệu pháp thư giãn, phục hồi sức khỏe tự nhiên. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là làm thế nào để tiêu chuẩn hóa các dịch vụ này để đáp ứng yêu cầu khắt khe của khách quốc tế.

Việt Nam có một nền y học cổ truyền giàu có, là tài sản vô giá để phát triển du lịch chữa lành. Tuy nhiên, để thu hút khách quốc tế chi tiêu cao, chúng ta cần phải chuẩn hóa các cơ sở dịch vụ theo tiêu chuẩn quốc tế. Cần có những quy định chặt chẽ về đào tạo nhân lực như lương y, kỹ thuật viên…, đảm bảo nguồn gốc và chất lượng của dược liệu, và cấp chứng nhận cho các cơ sở đủ điều kiện. Nếu không có tiêu chuẩn hóa, chất lượng dịch vụ sẽ khó đồng đều, dễ làm mất uy tín thương hiệu quốc gia.

Chiến lược phát triển Wellness Tourism không thể tách rời khỏi việc bảo tồn và phát huy nguồn tài nguyên dược liệu. Các khu nghỉ dưỡng cần liên kết chặt chẽ với các vùng trồng dược liệu sạch, hữu cơ để tạo ra chuỗi cung ứng khép kín, minh bạch về nguồn gốc sản phẩm. Trao đổi nhanh với phóng viên tại khu du lịch Hạ Lon

Bà Sarah, chuyên gia tư vấn sức khỏe từ Úc chia sẻ: "Tôi tìm kiếm những liệu trình detox hoặc thiền định kéo dài 5-7 ngày, nhưng tôi cần sự đảm bảo rằng người thực hiện liệu pháp phải được đào tạo bài bản và các sản phẩm thảo dược được sử dụng là hữu cơ, có chứng nhận. Tôi sẵn lòng trả cao hơn nếu dịch vụ đó được cung cấp trong một môi trường thiên nhiên tuyệt đẹp và chuyên nghiệp".

Chiến lược liên kết: Mở rộng thị trường và thu hút đầu tư quốc tế

Để Việt Nam trở thành trung tâm Wellness Tourism khu vực, cần có sự liên kết chặt chẽ giữa ngành Du lịch, Y tế và Nông nghiệp. Du lịch y tế không chỉ dừng lại ở các liệu pháp thư giãn (Spa, Yoga) mà còn mở rộng sang các dịch vụ y tế chuyên sâu, như kiểm tra sức khỏe tổng quát, nha khoa thẩm mỹ, và phẫu thuật thẩm mỹ không phức tạp, với chi phí cạnh tranh hơn nhiều nước phát triển. Theo bác sĩ Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, Chữa bệnh, Bộ Y tế, tiềm năng thu hút khách nước ngoài là rất lớn. Chúng ta cần xây dựng các cơ sở y tế đạt chuẩn quốc tế, đặc biệt ở các thành phố lớn và khu du lịch trọng điểm, để có thể đón và điều trị cho du khách nước ngoài. Sự phối hợp giữa bệnh viện, khu nghỉ dưỡng và công ty lữ hành là rất quan trọng để cung cấp trọn gói từ dịch vụ khám chữa bệnh đến nghỉ dưỡng, chăm sóc. Du lịch y tế cần được xem là một sản phẩm xuất khẩu dịch vụ chất lượng cao.

Việc thu hút đầu tư nước ngoài vào các dự án khu phức hợp y tế - nghỉ dưỡng chất lượng cao, đặc biệt tại các vùng có tiềm năng về suối khoáng nóng và dưỡng sinh (như Bà Rịa - Vũng Tàu, Khánh Hòa, Quảng Ninh), sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và uy tín thương hiệu. Bên cạnh đó, các chính sách visa linh hoạt hơn cho nhóm khách du lịch y tế (thường có nhu cầu lưu trú dài ngày) cũng là yếu tố then chốt.

Trao đổi với phóng viên, anh Lê Văn Nam, nhân viên văn phòng tại Hà Nội cho hay, du lịch Wellness không chỉ dành cho khách nước ngoài mà còn là xu hướng của người Việt. "Tôi thấy các khu nghỉ dưỡng sinh thái gần Hà Nội ngày càng đông khách vào cuối tuần. Nếu các cơ sở y tế địa phương liên kết với du lịch để cung cấp các gói kiểm tra sức khỏe và nghỉ dưỡng chất lượng, chắc chắn sẽ thu hút được một lượng lớn khách nội địa chi tiêu cao", anh Nam nhận định.

Tiềm năng biến Việt Nam thành trung tâm Wellness Tourism khu vực là rất lớn, nhưng đòi hỏi sự đầu tư chiến lược, đặc biệt là vào việc tiêu chuẩn hóa dịch vụ y học cổ truyền và nâng cấp cơ sở hạ tầng y tế. Nếu Chính phủ có lộ trình rõ ràng, kết hợp với lợi thế thiên nhiên và chi phí cạnh tranh, du lịch chữa lành sẽ trở thành động lực mới, giúp ngành du lịch Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng bền vững và chất lượng cao trong giai đoạn tới, khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch thế giới./.