Tổng thống Donald Trump đã hơn một lần đề cập đến một loại vũ khí bí mật mà Mỹ sử dụng trong chiến dịch đột kích nhằm vào Venezuela.

Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino cáo buộc Mỹ đã dùng quốc gia này như nơi thử nghiệm “công nghệ quân sự tiên tiến” và các loại vũ khí chưa từng được sử dụng trước đây trong vụ đột kích và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân Cilia Flores hôm 3/1.

Cuối tuần qua, ông Trump nói với New York Post rằng lực lượng Mỹ thực sự đã sử dụng một loại vũ khí mà ông gọi là “Discombobulator” (tạm hiểu là vũ khí gây rối loạn). “Tôi không được phép nói về nó”, ông cho biết, đồng thời nói loại vũ khí này đã khiến các thiết bị không thể hoạt động trong chiến dịch.

Chi tiết về chiến dịch chưa được công bố, song Mỹ từ lâu được cho là sở hữu và từng sử dụng các loại vũ khí nhằm gây mất phương hướng cho con người hoặc vô hiệu hóa thiết bị, hạ tầng đối phương.

Vài ngày sau vụ bắt giữ ông Maduro, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã đăng lại những bình luận được cho là của một nhân viên an ninh Venezuela trên mạng xã hội X. Người này viết rằng Mỹ đã “phóng thứ gì đó” giống như “một làn sóng âm thanh cực mạnh”, gây đau đầu, chảy máu mũi, buồn nôn, ngã xuống đất và không thể cử động.

Trong cuộc phỏng vấn với NewsNation, ông Trump cũng nhắc đến việc sử dụng “vũ khí âm thanh” nhằm vào lực lượng cận vệ của ông Maduro tại một khu vực được phòng thủ kiên cố. Sau đó, ông tiếp tục đề cập đến Discombobulator như một loại vũ khí có khả năng vô hiệu hóa thiết bị phòng thủ.

Theo nhà phân tích quân sự – chính trị Elijah Magnier (Brussels, Bỉ), những hệ thống “âm thanh” nổi tiếng nhất của Mỹ là thiết bị âm thanh tầm xa (LRAD).

“Đây không phải vũ khí truyền thống mà là thiết bị phát âm thanh công suất lớn, tập trung, dùng để ngăn chặn tàu thuyền, bảo vệ căn cứ, hộ tống đoàn xe, kiểm soát trạm kiểm soát và đôi khi là kiểm soát đám đông”, ông nói.

Mục đích chính của LRAD là truyền mệnh lệnh bằng giọng nói ở khoảng cách xa với âm lượng lớn. Ở cường độ cao, chúng có thể gây đau đớn, chóng mặt, buồn nôn hoặc tổn thương thính giác, khiến việc sử dụng trở nên nhạy cảm và chịu giám sát chặt chẽ. Tuy nhiên, LRAD không được thiết kế để vô hiệu hóa thiết bị điện tử hay mạng liên lạc.

Một hệ thống khác thường bị gọi nhầm là “vũ khí âm thanh” là Hệ thống Từ chối Chủ động (ADS). “ADS không dùng âm thanh mà sử dụng sóng mm tạo cảm giác nóng rát dữ dội trên da, buộc con người phải rời đi”, ông Magnier cho biết.

Cả LRAD lẫn ADS chủ yếu gây tác động sinh lý và tâm lý lên con người, không có khả năng tắt radar, tên lửa, máy tính hay hệ thống thông tin liên lạc.

Theo ông Magnier, nếu thiết bị phòng thủ bị tê liệt, nguyên nhân nhiều khả năng đến từ các công cụ phi động năng khác như tác chiến điện tử (EW). EW có thể gây nhiễu radar, chặn liên lạc, đánh lừa GPS và cảm biến, khiến đối phương mất khả năng phối hợp phòng thủ.

Ngoài ra, Mỹ có thể tiến hành các chiến dịch kết hợp không gian mạng – vật lý nhằm vô hiệu hóa mạng lưới điều khiển công nghiệp.

Một hướng khác là vũ khí năng lượng định hướng chống điện tử, như hệ thống vi sóng công suất cao. “Dự án nổi bật là CHAMP, được thiết kế để vô hiệu hóa thiết bị điện tử bằng xung vi sóng mà không cần phá hủy vật lý”, ông Magnier nói.

Mỹ cũng được cho là sở hữu đạn than chì hoặc sợi carbon, có thể gây đoản mạch lưới điện và làm mất điện trên diện rộng mà không phá hủy hoàn toàn cơ sở hạ tầng.

Theo ông Magnier, thuật ngữ Discombobulator không có định nghĩa cụ thể. Cách hiểu hợp lý nhất là đây có thể là cách gọi chung cho một tổ hợp các công cụ phi động năng, bao gồm tấn công mạng, tác chiến điện tử, vô hiệu hóa cảm biến, trạm tiếp sóng, ăng-ten và cắt điện cục bộ, nhằm làm tê liệt hệ thống chỉ huy – kiểm soát của đối phương trước khi tiến hành các bước tiếp theo.