Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine, ông Pavlo Palisa, ngày 29/1 nhận định kế hoạch của Nga đối với vùng Donbass ở miền Đông Ukraine đến nay không thay đổi. Theo ông, Moscow vẫn đặt mục tiêu kiểm soát toàn bộ khu vực này, bao gồm hai vùng Lugansk và Donetsk.

Ông Palisa cho rằng kế hoạch nói trên tiếp tục được Nga duy trì trong suốt năm 2025 và hiện phía Nga đã đưa ra thời hạn mới cho chiến dịch. Cụ thể, lực lượng Nga được cho là đã nhận chỉ thị tiến đến ranh giới hành chính của Donbass vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4. Tuy nhiên, quan chức Ukraine nhận định Moscow từng nhiều lần điều chỉnh mốc thời gian và ông không tin Nga có thể hoàn thành mục tiêu trong khung thời gian hiện tại.

Ngoài Donbass, lực lượng Nga bị cho là đang lên kế hoạch thiết lập các “vùng đệm” tại các khu vực Kharkov, Sumy và Dnipropetrovsk. Về mặt chiến lược, Nga được nhận định muốn mở rộng hoạt động tấn công theo hướng Odessa và Mykolaiv, song theo ông Palisa, giới chỉ huy quân sự Nga hiện chưa coi đây là mục tiêu khả thi do những hạn chế về năng lực.

Theo đánh giá của quan chức này, ưu tiên trước mắt của Nga vẫn là kiểm soát hoàn toàn Donbass, đồng thời tạo điều kiện cho các bước tiến tiếp theo ở hướng Zaporizhzhia.

Trong khi đó, các nhà phân tích của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ cho rằng ngay cả trong trường hợp Ukraine rút quân khỏi Donbass, đà tiến công của Nga cũng chưa chắc dừng lại. Nhóm nghiên cứu này nhận định tham vọng lãnh thổ của Moscow có thể không chỉ giới hạn ở Donbass.

Liên quan đến vấn đề đàm phán, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov gần đây tái khẳng định lập trường của Nga rằng yếu tố lãnh thổ có ý nghĩa nền tảng. Một số thông tin cho rằng các nội dung về Donbass từng được đề cập trong các trao đổi cấp cao giữa lãnh đạo Nga và Mỹ, bao gồm khả năng Ukraine phải chấp nhận để Nga kiểm soát toàn bộ khu vực này và đóng băng chiến tuyến ở các mặt trận khác như một điều kiện cho thỏa thuận hòa bình trong tương lai.

Tổng thống Vladimir Putin nhiều lần tuyên bố Nga sẽ giành toàn bộ Donbass bằng biện pháp quân sự nếu Kiev không chấp nhận nhượng lại khu vực này thông qua đàm phán. Hiện Nga được cho là đã kiểm soát phần lớn Donbass, khu vực có trữ lượng than lớn và tập trung nhiều cơ sở công nghiệp nặng.

Phía Ukraine bác bỏ các yêu cầu nói trên, khẳng định sẽ không nhượng lại những vùng lãnh thổ mà Nga không thể kiểm soát bằng biện pháp quân sự. Trong các đề xuất hòa bình, từng có ý tưởng biến Donbass thành khu phi quân sự hoặc khu kinh tế tự do, song đến nay hai bên vẫn chưa đạt được đồng thuận.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết bất kỳ kế hoạch hòa bình tổng thể nào cũng cần được đưa ra trưng cầu dân ý, và chỉ thông qua hình thức này mới có thể quyết định những phương án như thiết lập khu kinh tế tự do tại Donbass. Vấn đề lãnh thổ vì thế tiếp tục là nút thắt lớn nhất trong tiến trình đàm phán giữa Nga và Ukraine, khiến các nỗ lực hòa bình đến nay chưa đạt đột phá.