Hạ tầng số Việt Nam đang chứng kiến bước bứt phá hiếm có khi mạng 5G tăng tốc với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới. Cách đây hai năm, cả nước mới có khoảng 184 trạm 5G, nhưng đến nay con số này đã vượt mốc 35.000 trạm, tăng trưởng gần 200 lần.

Theo số liệu công bố tại Hội nghị triển khai công tác năm 2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ (Khối Bưu chính, Viễn thông), vùng phủ 5G đã tăng từ dưới 1% lên khoảng 90% dân số. So với nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, Trung Quốc hay Hàn Quốc – nơi cần từ 4 đến 7 năm để đạt độ phủ sâu – Việt Nam đã rút ngắn đáng kể thời gian, phản ánh quyết tâm chính sách và nỗ lực đầu tư lớn của các doanh nghiệp viễn thông.

Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định rõ mục tiêu xây dựng hạ tầng công nghệ số tiên tiến, hiện đại, phủ sóng 5G toàn quốc trước năm 2030. Trong bối cảnh toàn cầu, 5G cũng được xem là động lực tăng trưởng mới của ngành viễn thông sau nhiều năm bão hòa.

Việc phủ sóng 5G nhanh và rộng không chỉ mang ý nghĩa về hạ tầng, mà còn mở đường cho hàng loạt ứng dụng công nghệ dữ liệu thế hệ mới. Xe tự lái, nhà máy thông minh, đô thị số, hệ thống giám sát môi trường, nông nghiệp thông minh hay phẫu thuật từ xa đều đòi hỏi độ trễ siêu thấp, tốc độ cao, độ ổn định lớn và khả năng kết nối mật độ cao – những yêu cầu vượt quá khả năng của các thế hệ mạng trước 5G.

Đổi lại cho hiệu năng vượt trội, 5G cần mật độ trạm phát sóng dày hơn do sử dụng các băng tần cao, có tầm phủ ngắn và khả năng xuyên vật cản kém hơn so với 4G. Vì vậy, việc mở rộng nhanh số lượng trạm phát sóng được xem là yếu tố then chốt quyết định chất lượng trải nghiệm 5G.

Trong giai đoạn này, các nhà mạng lớn đang tăng tốc đầu tư. Năm 2025, Viettel ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu 13,8%, cao nhất trong nhiều năm, với gần 13 triệu thuê bao 5G. Nhà mạng này hiện chiếm khoảng 80% trong tổng số hơn 35.000 trạm 5G trên cả nước và đã phát sóng 23.500 trạm chỉ trong 11 tháng của năm 2025.

VinaPhone (VNPT) đã triển khai 5G tại tất cả các tỉnh, thành phố lớn, tập trung vào trung tâm đô thị, khu công nghiệp, sân bay, cảng biển và khu vực có nhu cầu dữ liệu cao, gắn phát triển 5G với khách hàng doanh nghiệp, chính quyền số và dịch vụ số chuyên ngành. Trong khi đó, MobiFone cũng tăng tốc thương mại hóa 5G từ năm 2025, hướng tới phục vụ cả người dùng cá nhân lẫn các dịch vụ số, nội dung số và giải pháp doanh nghiệp.

Theo đại diện Cục Viễn thông, mục tiêu năm 2026 là đưa hạ tầng số Việt Nam tiệm cận nhóm nước tiên tiến, với tốc độ di động trung bình đạt 170Mbps, Internet cố định đạt 300Mbps và 99% dân số được phủ sóng 5G. Riêng Viettel đặt kế hoạch triển khai thêm khoảng 20.000 trạm 5G trong năm 2026, đồng thời đẩy mạnh tích hợp AI và các dịch vụ xanh, bền vững.

Với nền tảng hạ tầng đã hình thành, 5G không còn là câu chuyện của tương lai xa mà đang dần trở thành động lực trực tiếp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tự động hóa và phát triển kinh tế số tại Việt Nam.