Hiện nay, ngoài những kênh truyền thống thì thế hệ gen Z đã đầu tư vào loại tài sản phức tạp hơn như chứng khoán, tiền điện tử hay nhiều lớp tài sản khác nhau. Vậy thế hệ trẻ đang định nghĩa lại khái niệm "Giỏ trứng tài chính" như thế nào? Và đâu là cách quản lý tài sản, tài chính một cách an toàn và hiệu quả cho người trẻ?
Trao đổi về vấn đề này, trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm, Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC) cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang có những biến động và thay đổi nhanh chóng như hiện nay cùng sự phát triển của công nghệ đang khiến các bạn trẻ thế hệ gen Z phải đối mặt với những thách thức nhưng cũng đi kèm với đó là các cơ hội nếu sớm được trang bị cách quản lý tài sản, tài chính hiệu quả.
BTV Mùi Khánh Ly: Như ông Tuấn cũng đã thấy, ngày nay đi đâu chúng ta cũng nhắc đến việc quản lý tài sản, tài chính? Là một chuyên gia lâu năm trong ngành, ông có thể cho biết cụm từ này đã xuất hiện từ khi nào và ở đâu đầu tiên thưa ông?
Ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm, Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC): Thực ra, khái niệm quản lý tài sản (Wealth Management) không phải là mới hoàn toàn, nhưng cụm từ "Wealth Management" như chúng ta đang sử dụng ngày nay thì xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1920 tại Châu Âu và Mỹ.
Họ dùng cụm từ "Wealth Management" phục vụ cho giới siêu giàu. Đến những năm 1980 - 1990, khái niệm này phát triển mạnh mẽ hơn khi kết hợp giữa quản lý gia sản (Wealth Management) và hoạch định tài chính toàn diện (Financial Planning). Sự khác biệt của Wealth Management và Financial Planning là Wealth Management tập trung vào việc quản lý khối tài sản, và Financial Planning là hoạch định làm sao để một cá nhân nào đạt được khối tài sản đó, nói nôm na Wealth Management là cho phân khúc Private Banking, còn Financial Planning là cho phân khúc Priority hoặc thấp hơn. Ở Việt Nam, những cụm từ này mới thực sự được nhắc đến nhiều từ khoảng năm 2018 trở lại đây khi các ngân hàng lớn bắt đầu phát triển mảng Private Banking và Wealth Management.
BTV Mùi Khánh Ly: Còn đối với bạn Vân Anh, là một người trẻ năng động thuộc thế hệ gen Z chắc bạn cũng đã nghe nhiều về quản lý tài sản tài chính, vậy bạn cảm nhận như thế nào về xu hướng này?
Bạn Nguyễn Thị Vân Anh : Em và thế hệ các bạn Gen Z hiện nay tiếp cận tài chính khá sớm nhờ mạng xã hội và các nền tảng nội dung, nên nhận thức về quản lý tài sản tài chính cũng đến sớm hơn các thế hệ trước. Em nghĩ điểm khác biệt là tụi em không chỉ có xu hướng tiết kiệm mà còn chủ động tìm cách để tiền sinh lời, tiền đẻ ra tiền qua đa dạng kênh đầu tư hiện đại hơn không dừng ở các kênh truyền thống vàng hay bất động sản.
BTV Mùi Khánh Ly: Đấy là góc nhìn của bạn Vân Anh, vậy theo quan điểm của ông Tuấn thì thực chất quản lý tài sản tài chính là gì?
Ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm, Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC): Cảm ơn bạn Vân Anh đã chia sẻ góc nhìn rất thực tế của gen Z. Theo tôi, quản lý tài sản tài chính (Wealth Management) là quá trình lập kế hoạch và quản trị toàn diện sức khỏe tài chính của một cá nhân hoặc một gia đình xuyên suốt cả cuộc đời. Thực chất, quản lý tài sản tài chính bao gồm 4 trụ cột chính. Đầu tiên, hoạch định tài chính cá nhân (Financial Planning), xác định rõ mục tiêu tài chính trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Ví dụ: mua nhà, sinh con, cho con du học, nghỉ hưu sớm…Tiếp theo, quản lý và tối ưu hóa đầu tư (Investment Management), không chỉ chọn kênh đầu tư mà còn xây dựng danh mục phù hợp với khẩu vị rủi ro, thời gian và mục tiêu của từng người. Đây là lúc cần sự đa dạng hóa thay vì đặt tất cả vào một kênh. Thứ ba, quản lý rủi ro và bảo vệ tài sản (Risk Management and Protection), bao gồm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, lập quỹ dự phòng, và cả việc lập kế hoạch thừa kế, di chúc, Trust… để bảo vệ tài sản trước các rủi ro bất ngờ. Cuối cùng, quản trị thuế và chuyển giao thế hệ (Tax and Succession Planning), làm sao để tối ưu thuế hợp pháp và chuyển giao tài sản suôn sẻ cho thế hệ sau mà không xảy ra tranh chấp. Tôi rất đồng tình với bạn Vân Anh khi nói rằng Gen Z đang tiếp cận tài chính sớm hơn và chủ động tìm cách để "tiền đẻ ra tiền". Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh một điểm quan trọng, quản lý tài sản tài chính không phải là chạy theo lợi nhuận cao nhất, mà là xây dựng một hệ thống tài chính cá nhân bền vững, giúp bạn đạt được tự do tài chính và yên tâm về tương lai, dù thị trường lên hay xuống. Nói cách khác, mục tiêu cuối cùng của Wealth Management không phải là "giàu nhanh", mà là "giàu bền vững" và có chất lượng cuộc sống tốt hơn.
BTV Mùi Khánh Ly: Còn bạn Vân Anh, nếu để bạn định nghĩa về quản lý tài sản tài chính, thì ở góc độ của bạn, bạn sẽ định nghĩa như thế nào?
Bạn Nguyễn Thị Vân Anh: Với em, quản lý tài chính là hiểu rõ ví tiền của mình kiếm được bao nhiêu, tiêu những gì, và dành ra một phần đầu tư cho tương lai. Em nghĩ việc quan trọng nhất hơn cả đó là đơn giản hoá và tinh chỉnh các bước sao cho cho phù hợp nhất với bản thân để duy trì được sự đều đặn và có kỷ luật hàng ngày, hàng tháng và hàng năm.
BTV Mùi Khánh Ly: Vậy trong cuộc sống hàng ngày bạn đã quản lý tài chính theo cách của mình như thế nào? Bạn thường đầu tư vào những kênh nào?
Bạn Nguyễn Thị Vân Anh: Em đang quản lý tài chính thông qua ứng dụng theo dõi trên điện thoại. Em chia làm 6 hũ chi tiêu: thiết yếu, giáo dục, hưởng thụ, cho đi, tiết kiệm và tự do tài chính dành cho việc nghỉ hưu, những chuyến đi chơi dài ngày và kinh doanh cá nhân. Với kênh đầu tư, năm 2022 em từng bỏ tiền vào quỹ ETF nhưng sau đó thị trường giảm mạnh, tài khoản của em cũng bị giảm một khoản cũng khá lớn, em đã chọn bán đi một phần và một phần thì cứ để vậy trong tài khoản, sau đó năm 2024, em bắt đầu lại và duy trì đến nay việc trích ra một khoản tiền nhỏ hàng tháng để mua ETF đều đặn. Ngoài ra, hiện tại, em đang ưu tiên gửi tiết kiệm và đầu tư vào bản thân để nâng cao năng lực phục vụ công việc chuyên môn.
BTV Mùi Khánh Ly: Còn theo ông Tuấn, các bạn trẻ ngày nay thường đầu tư vào những kênh như thế nào? Có sự khác biệt ra sao so với thế hệ trước?
Ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm, Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC): Các bạn trẻ ngày nay thường đầu tư vào các kênh đầu tư mang tính "số hóa" cao: chứng khoán, chứng chỉ quỹ (CCQ) và tiền điện tử (crypto). Lý do chính xuất phát từ đặc điểm của thế hệ trẻ.Thứ nhất, họ là thế hệ tiếp cận công nghệ từ rất sớm, quen với việc mọi thứ chỉ cần một cú click chuột hoặc chạm màn hình điện thoại. Việc mở tài khoản chứng khoán, mua CCQ hay giao dịch crypto đều có thể thực hiện chỉ trong vài phút, 24/7, mà không cần gặp mặt hay thủ tục rườm rà. Thứ hai, so với thế hệ trước (thường ưu tiên vàng, bất động sản và tiết kiệm ngân hàng), các bạn trẻ ít có sẵn vốn lớn. Đầu tư vào đất đai hay vàng đòi hỏi vốn ban đầu rất lớn (hàng trăm triệu đến hàng tỷ), trong khi với chứng khoán hay CCQ, các bạn có thể bắt đầu chỉ với vài trăm ngàn hoặc vài triệu đồng và tích góp đều đặn theo thời gian.
Một số số liệu thực tế cho thấy xu hướng này rất rõ nét, số lượng tài khoản chứng khoán tại Việt Nam đã tăng gấp hơn 5 lần chỉ trong 5 năm qua. Đến đầu năm 2026, tổng số tài khoản đã vượt 12,1 triệu (theo VSDC). Việt Nam liên tục nằm trong top 3 thế giới về mức độ chấp nhận tiền điện tử theo Chainalysis Global Crypto Adoption Index. Ước tính hiện có khoảng 20–21 triệu người Việt đã sở hữu hoặc sử dụng crypto, chiếm khoảng 20% dân số.
Và sự khác biệt lớn nhất so với thế hệ trước là nếu như thế hệ trước, họ thích tài sản "có thể sờ thấy, cầm nắm được" (tangible assets) như vàng miếng, nhà đất, vì họ trải qua nhiều biến động kinh tế và coi trọng sự an toàn tuyệt đối. Còn thế hệ trẻ lại ưu tiên tính thanh khoản cao, tính minh bạch và khả năng tăng trưởng nhanh. Họ chấp nhận rủi ro cao hơn để đổi lấy cơ hội tăng trưởng tài sản với vốn ban đầu nhỏ, và họ muốn quản lý danh mục đầu tư mọi lúc mọi nơi qua ứng dụng di động.
Tuy nhiên, tôi cũng thường khuyên các bạn trẻ rằng, dù đầu tư vào kênh nào đi nữa, điều quan trọng nhất vẫn là kiểm soát rủi ro, xây dựng kỷ luật và hiểu rõ bản thân mình đang đầu tư vì mục tiêu gì. Không nên chỉ chạy theo xu hướng mà quên mất nguyên tắc đầu tư dài hạn và đa dạng hóa."
BTV Mùi Khánh Ly: Những sai lầm hoặc những khó khăn của các bạn trẻ khi tìm cách quản lý tài sản, tài chính cá nhân hiện nay là gì, thưa ông Tuấn?
Ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm, Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC): Đây là câu hỏi rất thực tế và cũng là điều tôi tiếp xúc rất nhiều khi làm việc với các bạn trẻ. Theo tôi, các bạn trẻ hiện nay gặp phải 5 sai lầm và khó khăn lớn nhất khi quản lý tài chính cá nhân. Sai lầm đầu tiên là chưa phân định rõ giữa "kiếm tiền" và "giữ tiền". Nhiều bạn trẻ kiếm được thu nhập khá tốt từ sớm, nhưng lại chi tiêu gần như hết, thậm chí sống vượt quá khả năng (lifestyle inflation). Họ nghĩ "càng kiếm nhiều thì càng giàu", nhưng thực tế savings rate (tỷ lệ tiết kiệm) mới là yếu tố quyết định tốc độ tích lũy tài sản. Và thực tế có rất nhiều bạn trẻ kiếm được rất nhiều tiền từ tiền số, nhưng sau đó lại không giữ được tiền, thậm chí còn phải vay mượn để trả nợ. Tôi có quen biết một bạn còn rất trẻ, thế hệ gen Z, đầu tư tiền số từ rất sớm và có tài sản khoảng 30-40 tỷ, nhưng với việc thị trường tiền số năm 2025 giảm hơn 30% và sử dụng đòn bẩy, bạn ấy đã mất hết số tài sản hiện có và thậm chí còn mang nợ nữa, điều này ảnh hưởng rất lớn đến cá nhân của bạn ấy và gia đình của bạn ấy nữa. Thứ hai, đầu tư theo cảm xúc và FOMO. Các bạn thường nghe bạn bè, thấy trên TikTok, YouTube hay group chứng khoán mà nhảy vào đầu tư mà không có kế hoạch rõ ràng. Hôm nay thấy crypto tăng thì mua crypto, mai thấy chứng khoán nóng thì tất tay vào chứng khoán. Kết quả là dễ mua đỉnh, bán đáy và chịu tổn thất nặng. Bên cạnh đó là không có kế hoạch tài chính cá nhân rõ ràng. Hầu hết các bạn trẻ chưa từng ngồi xuống để trả lời các câu hỏi cơ bản: "Sức khỏe tài chính của mình đang như thế nào? Mức độ chịu rủi ro của mình thực sự ở đâu? Thu nhập, chi tiêu, tiết kiệm của mình đang ở mức nào? Mục tiêu tài chính của mình trong 3 năm, 5 năm, 10 năm là gì? Và mình nên phân bổ dòng tiền của mình theo những mục tiêu tài chính nào để không ảnh hưởng đến việc đầu tư trung và dài hạn.Thứ tư là không có kế hoạch thì rất dễ bị cuốn theo xu hướng và cuối cùng là mất kiểm soát.Tóm lại, thế hệ trẻ ngày nay có rất nhiều cơ hội tiếp cận thông tin và kênh đầu tư hơn thế hệ trước, nhưng lại thiếu kỷ luật, thiếu kiến thức nền tảng và dễ bị cảm xúc chi phối.Điều tôi thường khuyên các bạn trẻ là hãy bắt đầu từ những việc đơn giản nhất, kiểm soát chi tiêu, xây dựng quỹ dự phòng 6 tháng chi tiêu, học cách đầu tư đều đặn qua chứng chỉ quỹ hoặc quỹ ETF, như bạn Vân Anh đang làm, và kiên trì ít nhất 5-7 năm. Thành công trong quản lý tài chính không nằm ở việc chọn được kênh đầu tư tốt nhất, mà là phù hợp nhất, cùng với tính kiên trì và kỷ luật.
BTV Mùi Khánh Ly: Còn Vân Anh đã từng gặp phải sai lầm nào chưa?
Bạn Nguyễn Thị Vân Anh: Dạ có, và em nghĩ đây cũng là điều nhiều bạn trẻ dễ gặp phải. Sai lầm đầu tiên là khi em sinh viên năm nhất và có những khoản tiền thu đầu tiên, em đã không ghi chép chi tiêu nên đầu tháng thì chi tiêu khá thoải mái, nhưng cuối tháng lại phải thắt lưng buộc bụng ăn mì tôm qua bữa, em đã không kiểm soát được chi tiêu của mình. Sai lầm thứ hai là em đã đặt niềm tin nhầm chỗ. Lúc mới ra trường em từng đem số tiền tiết kiệm cũng kha khá với bản thân hồi đó để gửi ở một người từng là thầy - người mà em cho là uy tín với lời hứa hẹn là lãi suất hấp dẫn so với việc gửi tiết kiệm. Cuối cùng em vừa không có số tiền lãi nào, vừa mất luôn cả tiền gốc ban đầu. Đây là bài học đau thương mà em nhớ mãi không quên để em luôn tìm hiểu kỹ nơi mình gửi gắm tiền đầu tư.
BTV Mùi Khánh Ly: Vậy những khi gặp khó khăn trong tài chính, bạn Vân Anh thường làm gì?
Bạn Nguyễn Thị Vân Anh : Khi gặp vấn đề trong tài chính, em thường chủ động bổ sung kiến thức trước. Em đọc thêm sách, xem video, nghe podcast về quản lý tài chính cá nhân. Ngoài ra, em cũng tận dụng các buổi livestream hoặc hội thảo để đặt câu hỏi trực tiếp với chuyên gia, vì nhờ đó những người có chuyên môn sẽ cho em góc nhìn đó thường rất sát thực tế và đi thẳng vào vấn đề bản thân em đang gặp.
BTV Mùi Khánh Ly: Ở góc độ là chuyên gia đến từ công ty quản lý quỹ ACB (ACBC), một tổ chức quản lý tài sản, tài chính chuyên nghiệp ở Việt Nam, ông Tuấn có thể chia sẻ thêm các giải pháp cho các bạn trẻ gen Z hiện nay không?
Ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm, Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC): ACBC ra đời với sứ mệnh đồng hành cùng nhà đầu tư Việt Nam xây dựng tài sản bền vững. Hiện chúng tôi có hai quỹ chính.Thứ nhất đó là quỹ đầu tư tăng trưởng chủ động ACBC (ACBC-AGF), quỹ này phân bổ chủ yếu (>90%) vào các cổ phiếu lớn, uy tín nhất VN Index. Kỳ vọng lợi nhuận trung bình 13%–15%/năm (tham chiếu VN-Index), phù hợp với nhà đầu tư chấp nhận biến động để tăng trưởng cao hơn. Thứ hai, là quỹ đầu tư tăng trưởng ổn định ACBC (ACBC-BGF), quỹ này cân bằng linh hoạt 50% – 60% cổ phiếu, còn lại trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi. Kỳ vọng 10% –12%/năm, ít biến động hơn, phù hợp với người muốn tăng trưởng nhưng ưu tiên bảo toàn vốn. Quỹ ACBC dành cho đại đa số người dân, những ai ít kinh nghiệm, ít thời gian theo dõi thị trường, nhưng muốn đầu tư bài bản, hiệu suất tốt hơn tiết kiệm ngân hàng dài hạn. Đội ngũ chúng tôi có bề dày kinh nghiệm từ Việt Nam và quốc tế. Các lãnh đạo điều hành quỹ bên tôi cũng là những người có thâm niên lâu năm trong nghề với hơn 10-20 năm kinh nghiệm, và có những chứng chỉ cao cấp nhất về ngành phân tích đầu tư như CFA, quản lý quỹ. Quỹ vận hành chuyên nghiệp, minh bạch 100% (báo cáo NAV hàng ngày, giám sát bởi ngân hàng giám sát và UBCKNN), thanh khoản cao (bán bất kỳ ngày giao dịch nào, T+ vài ngày nhận tiền). Thay vì tự đầu tư theo cảm xúc, quỹ giúp bạn theo chiến lược hệ thống. Đội ngũ đầu tư ACBC và các Relationship Manager tại ACB sẽ đồng hành, cung cấp "ý kiến thứ hai", giúp bạn giữ kỷ luật, đặc biệt trong giai đoạn thị trường xuống (không bán đáy) lẫn lên (không FOMO).
BTV Mùi Khánh Ly: Trong tương lai, bạn Vân Anh đã có những mục tiêu tài chính, tài sản như thế nào cho mình?
Bạn Nguyễn Thị Vân Anh : Trong tương lai, em mong muốn xây dựng được một nền tảng tài chính ổn định, có danh mục đầu tư tạo ra dòng tiền đều đặn. Song song đó, em cũng muốn tiếp tục đầu tư vào bản thân và phát triển công việc, vì em nghĩ thu nhập chủ động vẫn là nền tảng chính, còn đầu tư là cách để gia tăng tài sản một cách bền vững.
BTV Mùi Khánh Ly: Còn ông Tuấn dự báo như thế nào về thị trường quản lý tài sản, tài chính ở Việt Nam? Đặc biệt là xu hướng của người trẻ trong thời gian tới?
Ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm, Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC) : Đây là câu hỏi mà tôi rất thích vì mình đang chứng kiến một giai đoạn thay đổi rất mạnh của ngành. Tôi dự báo rằng thị trường quản lý tài sản (Wealth Management) tại Việt Nam sẽ tăng trưởng rất mạnh trong 5–10 năm tới. Lý do chính đến từ các yếu tố như là thứ nhất, sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu và giàu có, GDP bình quân đầu người đã vượt 5.000 USD, và dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh. Số hộ gia đình có tài sản từ 1 triệu USD trở lên đang tăng rất nhanh.Thứ hai, thế hệ trẻ trở thành động lực chính, đây là điểm tôi đánh giá cao nhất. Các bạn trẻ từ 25–40 tuổi hiện nay đang là lực lượng dẫn dắt xu hướng. Họ có thu nhập sớm hơn, tiếp cận thông tin nhanh hơn và đặc biệt sẵn sàng đầu tư từ số vốn nhỏ.
Về xu hướng của người trẻ trong thời gian tới, tôi dự báo 4 xu hướng rõ nét.Thứ nhất, sự chuyển dịch mạnh từ "đầu tư tự do, cảm tính" sang đầu tư có hệ thống qua chứng chỉ quỹ và quỹ ETF. Nhiều bạn trẻ bắt đầu nhận ra rằng tự đầu tư chứng khoán hoặc crypto rất tốn thời gian và dễ mất tiền, nên họ chuyển sang các giải pháp chuyên nghiệp hơn.Thứ hai, xu hướng "Tích tiểu thành đại" – đầu tư định kỳ nhỏ nhưng đều đặn. Thay vì chờ có vài trăm triệu mới đầu tư, các bạn trẻ sẽ đầu tư từ vài triệu mỗi tháng qua ứng dụng di động.Thứ ba, tăng mạnh nhu cầu về hoạch định tài chính toàn diện, không chỉ đầu tư mà còn lập kế hoạch mua nhà, sinh con, nghỉ hưu sớm. Họ muốn có một "người bạn đồng hành" thay vì chỉ mua sản phẩm tài chính.Thứ tư, sự kết hợp giữa tài chính truyền thống và tài chính số. Các bạn trẻ sẽ tiếp tục quan tâm đến crypto và tài sản số, nhưng họ sẽ biết về hoạch định tài chính cá nhân để phân bổ tỉ trọng phù hợp.Tôi rất lạc quan về tương lai ngành Wealth Management tại Việt Nam. Đặc biệt với thế hệ trẻ, họ sẽ là những người thay đổi cuộc chơi, buộc các ngân hàng, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư phải chuyển mình từ "bán sản phẩm" sang "làm cố vấn thực sự".Tuy nhiên, để ngành phát triển bền vững, chúng ta cần tập trung vào giáo dục tài chính và xây dựng giải pháp phù hợp với khẩu vị rủi ro của người trẻ. Chỉ khi nào các bạn trẻ đầu tư một cách thông minh và kỷ luật, thì ngành Wealth Management mới thực sự bùng nổ.
BTV Mùi Khánh Ly: Xin cảm ơn hai khách mời về những thông tin vừa rồi!
Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html
Bình luận
0