Trong tuyên bố ngày 9/1, chính quyền lâm thời do bà Delcy Rodríguez đứng đầu cho biết các quan chức từ Bộ Ngoại giao Mỹ đang có mặt tại Caracas để tiến hành các cuộc thảo luận ban đầu về khả năng phục hồi quan hệ. Venezuela cũng dự định sớm cử một phái đoàn sang Washington để tiếp tục các trao đổi.

“Chính phủ đã quyết định khởi động một tiến trình thăm dò mang tính ngoại giao với chính phủ Mỹ, nhằm hướng tới tái lập các phái bộ ngoại giao tại cả hai quốc gia,” thông cáo nêu rõ.

Quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Venezuela chính thức chấm dứt vào năm 2019 sau khi chính quyền Mỹ công nhận đối lập Juan Guaidó là lãnh đạo lâm thời của Venezuela, khiến hai nước rút đại sứ và ngừng hoạt động đại diện ngoại giao. Từ đó, các vấn đề liên quan tới Venezuela được Washington xử lý qua một văn phòng tại Bogotá, Colombia.

Việc Venezuela xem xét khôi phục quan hệ ngoại giao với Mỹ diễn ra trong bối cảnh bất ngờ: Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ và đưa ra xét xử tại Hoa Kỳ hồi đầu tháng 1, khiến chính trường Caracas thay đổi nhanh chóng.

Bất chấp những cáo buộc mạnh mẽ từ phía chính quyền Venezuela về “hành động gây hấn” của Mỹ, chính quyền tạm quyền vẫn khẳng định sẽ theo đuổi con đường ngoại giao để đối phó với tình hình hiện tại.

Động thái này được xem là bước đầu trong một lộ trình có thể dẫn đến phục hồi đại sứ quán Mỹ tại Caracas và mở ra một kỷ nguyên mới trong quan hệ song phương. Việc khôi phục quan hệ sẽ phụ thuộc vào tiến trình đàm phán, các điều kiện ngoại giao và khả năng dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt hiện nay.

Tại sao bước đi này quan trọng?

Đây là lần đầu tiên kể từ khi quan hệ ngoại giao chấm dứt vào 2019, hai bên chính thức tiến hành các cuộc thảo luận nhằm mở lại kênh ngoại giao chính thức.

Sự kiện diễn ra chỉ vài ngày sau khi Mỹ bắt giữ ông Maduro và dưới bối cảnh thay đổi chính trị nội bộ tại Venezuela. 

Mỹ hiện cũng đang cân nhắc mở lại đại sứ quán tại Caracas, cho thấy Washington đặt trọng tâm chính sách về Trung và Nam Mỹ.

Bên cạnh vấn đề ngoại giao, Washington có thể muốn tận dụng nguồn dầu mỏ lớn nhất thế giới của Venezuela như một phần trong chiến lược năng lượng.

Diễn biến song song

Cùng ngày, Venezuela đã bắt đầu trả tự do một số tù nhân chính trị, được xem là một bước nhằm “hòa giải” sau những xung đột nội bộ và gây tiếng vang quốc tế, đặc biệt trong quan hệ với các nước phương Tây.

Nếu bạn muốn, tôi có thể biên tập tiếp bản tin phân tích sâu hơn về bối cảnh lịch sử quan hệ Mỹ – Venezuela, hoặc tóm tắt chi tiết những điểm chính trong việc tái thiết lập ngoại giao.