Tiềm năng từ vị thế top 5 thế giới và nhu cầu thiết lập khung quản lý thử nghiệm

Việt Nam đang khẳng định vị thế là một trong những quốc gia có tốc độ thích nghi với tài sản số nhanh nhất toàn cầu. Theo số liệu được công bố tại hội thảo của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), nước ta hiện có khoảng 17-18 triệu người dùng tài sản mã hóa, liên tục đứng trong nhóm 5 thị trường lớn nhất thế giới. 

Tài sản số giờ đây không còn bó hẹp trong khái niệm đầu cơ mà đã trở thành hạ tầng thiết yếu cho kinh tế thực thông qua công nghệ Blockchain. Những ứng dụng tiềm năng như tối ưu hóa dòng kiều hối hàng chục tỷ USD mỗi năm hay xu hướng Token hóa tài sản thực (RWA) đang tạo ra dư địa tăng trưởng khổng lồ, đòi hỏi một hành lang pháp lý thử nghiệm (sandbox) đủ linh hoạt nhưng cũng đủ chặt chẽ.

Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng NCA nhận định, việc thí điểm thị trường này là xu thế tất yếu của nền kinh tế số. Tuy nhiên, tính chất hoạt động xuyên suốt 24/7 của thị trường tài sản mã hóa đặt ra thách thức chưa từng có đối với hệ thống an ninh mạng truyền thống. 

Khác với chứng khoán có giờ nghỉ, dòng tiền mã hóa luân chuyển liên tục trên phạm vi toàn cầu, đòi hỏi tư duy "An toàn từ khâu thiết kế" (Security by Design). Việc bảo đảm an ninh toàn chuỗi, từ nền tảng giao dịch đến quản lý khóa bí mật, cùng cơ chế giám sát dòng tiền theo thời gian thực là những yếu tố then chốt để ngăn chặn tội phạm xuyên biên giới trong giai đoạn 5 năm thí điểm sắp tới.

Bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của Tether nhấn mạnh, rằng sự phát triển của Blockchain sẽ giúp Việt Nam không đứng ngoài dòng chảy kinh tế toàn cầu. Để hiện thực hóa tiềm năng này, việc học hỏi các khung pháp lý tiên tiến như MiCA của Châu Âu là vô cùng cần thiết. 

Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và các đối tác công nghệ sẽ giúp xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, từ đó thu hút dòng vốn quốc tế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nước. Mục tiêu cuối cùng là biến tài sản mã hóa thành công cụ đắc lực hỗ trợ cho các mục tiêu kinh tế vĩ mô của Chính phủ.

Giải pháp quản trị rủi ro đa tầng và chiến lược đào tạo nhân lực chuyên sâu

Để bảo vệ nhà đầu tư trong môi trường đầy biến động, các sàn giao dịch hiện đại đã bắt đầu áp dụng quy trình thanh khoản đa tầng (Multi-stage Liquidation). Thay vì đóng toàn bộ vị thế của khách hàng khi thị trường dao động mạnh, hệ thống sẽ thực hiện theo các bước từ cảnh báo sớm, hủy lệnh chờ đến thanh khoản từng phần. Cơ chế này cùng với tiêu chuẩn "Bằng chứng dự trữ" (Proof of Reserves) giúp đảm bảo tài sản của người dùng luôn hiện hữu và được tách biệt hoàn toàn với tài sản của sàn giao dịch. 

Ngoài ra, việc vận hành các quỹ bảo hiểm để bù đắp thua lỗ vượt mức ký quỹ cũng là một giải pháp quan trọng nhằm ngăn chặn tình trạng số dư âm, tạo dựng niềm tin cho thị trường trong giai đoạn mới.

Bên cạnh yếu tố công nghệ, bài toán nhân lực là một trong những nút thắt lớn nhất cần tháo gỡ. Hiện nay, Việt Nam đang đối mặt với sự khan hiếm nguồn chuyên gia am hiểu đồng thời cả hai lĩnh vực: kỹ thuật an ninh mạng và tài chính số. 

Các chuyên gia tại hội thảo thống nhất cần triển khai mô hình đào tạo ba cấp độ, bắt đầu từ việc cập nhật chính sách quốc tế, chuẩn hóa quy trình kết nối dòng vốn giữa tài chính truyền thống và tài chính số, cuối cùng là phổ cập kiến thức cho cộng đồng. Việc nâng cao nhận thức cho người dân sẽ là "lá chắn" hữu hiệu nhất trước các mô hình lừa đảo lãi suất cao vốn đang lợi dụng sức nóng của thị trường tài sản số.

Dưới góc nhìn của các doanh nghiệp công nghệ, việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP là một bước ngoặt quan trọng giúp doanh nghiệp tự tin hơn trong việc nghiên cứu và ứng dụng Blockchain. 

Đại diện các sàn giao dịch cho rằng, một khung pháp lý rõ ràng sẽ giúp loại bỏ các dự án kém chất lượng, tạo sân chơi công bằng cho các đơn vị làm ăn chân chính. Khi thị trường được vận hành đúng chuẩn, Việt Nam không chỉ thu hút được các nhà đầu tư công nghệ tầm cỡ mà còn mở rộng không gian tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế số. Với nền tảng an ninh vững chắc, hành trình 5 năm thí điểm tới đây kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển mình mạnh mẽ cho vị thế tài chính của Việt Nam trên bản đồ thế giới./.