Ông Serhii “Flash” Beskrestnov, chuyên gia vô tuyến quân sự Ukraine, hiện là cố vấn về công nghệ cho Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, cho biết Nga nhiều khả năng đã lần đầu tiên sử dụng UAV Shahed được điều khiển qua Internet vệ tinh Starlink trong cuộc tập kích gần thành phố Kropyvnytskyi.

Theo ông Beskrestnov, vào sáng hôm trước, các lực lượng Nga đã sử dụng Shahed để tấn công các trực thăng gần Kropyvnytskyi. Qua hình ảnh ghi nhận, UAV có khả năng tự động bám bắt mục tiêu và được điều khiển thủ công thông qua tín hiệu video thời gian thực. Đáng chú ý, không có UAV nào khác hoạt động gần đó để tạo mạng vô tuyến trung gian, khiến ông kết luận Shahed đã hoạt động trực tiếp thông qua Starlink.

Hệ thống Starlink gắn trên Shahed được ví như “mắt thần”, cho phép người điều khiển từ khoảng cách hàng trăm km kết nối với camera của UAV và điều khiển theo thời gian thực. Trước đây, các UAV Shahed thường được lập trình sẵn tọa độ và tấn công theo kịch bản cố định.

Việc tích hợp Starlink giúp Shahed có thể hoạt động như UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) tầm xa, khiến mức độ nguy hiểm tăng lên đáng kể. Tính năng FPV cho phép người điều khiển quan sát mục tiêu trực tiếp, đánh giá tình huống và đưa ra quyết định tấn công chính xác hơn. Ông Beskrestnov lưu ý, những UAV Shahed điều khiển thủ công này thường bay thấp sát mặt đất để tránh bị radar phát hiện.

“Tôi có dự đoán điều này không? Có. Tôi có cảnh báo về nó không? Có. Đây là những thách thức mà nhóm của chúng tôi sẽ phải đối mặt và chúng tôi sẽ làm việc một cách chủ động”, ông Beskrestnov nói.

Trước đó, ngày 15/1, ông Beskrestnov từng báo cáo việc phát hiện UAV BM-35 của Nga được điều khiển qua Starlink lần đầu tiên. Khi đó, Starlink mới chỉ được ghi nhận trên các UAV Molniya do Nga sản xuất. Ông nhận định việc Shahed được trang bị Starlink chỉ còn là vấn đề thời gian, “có thể là vài ngày chứ không phải vài tháng”.

Theo ông Beskrestnov, đây là một “vấn đề lớn” đối với quân đội Ukraine, bởi hệ thống dẫn đường dựa trên Starlink hầu như không bị ảnh hưởng bởi tác chiến điện tử. “Các UAV sử dụng kiểu điều khiển này không bị chế áp và có thể đánh trúng mục tiêu với độ chính xác cao dưới sự điều khiển của người vận hành từ Nga”, ông nhấn mạnh.

Ukraine từ lâu đã bày tỏ lo ngại về việc Nga sử dụng hệ thống Internet vệ tinh Starlink của công ty Mỹ SpaceX. Dù SpaceX phủ nhận hoạt động tại Nga và cho biết đã áp dụng các biện pháp định vị địa lý để chặn truy cập, Ukraine nghi ngờ Nga có thể mua thiết bị Starlink thông qua bên thứ ba.

Tuần trước, Tổng giám đốc Tập đoàn Không gian Nhà nước Nga Roscosmos, ông Dmitry Bakanov, thông báo Nga sẽ triển khai sản xuất hàng loạt các thiết bị đầu cuối Internet băng thông rộng tương tự Starlink trong năm 2026.