Kết thúc kỳ nghỉ dài, không ít người bước vào những ngày làm việc đầu năm với cảm giác “mất đà”, ngủ không sâu, tim đập nhanh khi nghĩ đến khối lượng công việc tồn đọng. Theo các nghiên cứu về nhịp sinh học của Harvard Medical School, việc thay đổi giờ ngủ – thức liên tục trong vài ngày có thể khiến cơ thể cần 3–5 ngày để tái thiết lập đồng hồ sinh học. Sự xáo trộn này ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tỉnh táo, năng suất làm việc và sức khỏe tinh thần.

Kiệt sức đầu năm không chỉ là cảm giác chủ quan. Báo cáo về stress nghề nghiệp của World Health Organization từng cảnh báo căng thẳng kéo dài, không được kiểm soát có thể dẫn đến hội chứng burnout – trạng thái suy kiệt cả thể chất lẫn tinh thần. Thời điểm ngay sau kỳ nghỉ dài thường dễ phát sinh tình trạng này do sự chênh lệch lớn giữa trạng thái thư giãn và áp lực công việc.

Những biểu hiện phổ biến gồm mệt mỏi dù chưa làm việc quá sức, giảm động lực, đau đầu nhẹ, rối loạn tiêu hóa, khó tập trung và cảm giác “quá tải” khi xử lý email, tin nhắn. Với người làm việc cường độ cao hoặc di chuyển nhiều trong dịp Tết, nguy cơ càng rõ rệt.

Để hạn chế kiệt sức, chuyên gia khuyến nghị nên “tăng tốc dần” thay vì trở lại nhịp độ tối đa ngay từ ngày đầu.

Trước hết, cần ưu tiên phục hồi nhịp sinh học bằng cách ngủ đúng giờ, hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ và tiếp xúc ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng. Một nghiên cứu về giấc ngủ của Stanford University cho thấy việc ổn định giờ ngủ – thức trong 2–3 ngày liên tiếp có thể cải thiện đáng kể độ tỉnh táo ban ngày.

Thứ hai, nên sắp xếp công việc theo mức độ ưu tiên thay vì xử lý đồng loạt. Việc chia nhỏ nhiệm vụ và hoàn thành từng phần giúp tạo cảm giác hoàn thành, từ đó giảm áp lực tâm lý và tăng động lực nội tại.

Thứ ba, điều chỉnh lại chế độ ăn uống và vận động. Sau nhiều ngày tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng, cơ thể cần bổ sung chất xơ, uống đủ nước và duy trì vận động nhẹ 20–30 phút mỗi ngày. Hoạt động thể chất vừa phải giúp cải thiện tâm trạng nhờ thúc đẩy cơ thể tiết endorphin.

Ngoài ra, việc dành vài phút “chuyển tiếp tâm lý” mỗi ngày – như hít thở sâu, đi bộ ngắn hoặc ghi lại ba mục tiêu quan trọng – có thể giúp não bộ chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang tập trung một cách linh hoạt hơn.

Ở cấp độ tổ chức, doanh nghiệp cũng nên bố trí lịch họp hợp lý, tránh dồn dập trong những ngày đầu năm. Nhịp khởi động phù hợp sẽ giúp hiệu suất tăng ổn định và bền vững hơn.

Tết là quãng thời gian tái tạo năng lượng cần thiết, nhưng việc quay lại công việc cũng cần được xem là một giai đoạn thích nghi. Khi cơ thể và tâm trí được điều chỉnh đúng cách, những ngày đầu năm có thể trở thành bước đệm tích cực thay vì khởi nguồn của mệt mỏi kéo dài.