UBND tỉnh Cà Mau cho biết toàn tỉnh hiện có 112 di tích được xếp hạng, gồm 3 di tích quốc gia đặc biệt, 24 di tích quốc gia và 85 di tích cấp tỉnh, thuộc 5 loại hình: lịch sử, khảo cổ, kiến trúc nghệ thuật, lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh.

Bên cạnh đó, địa phương có 8 di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh, trong đó có 1 di sản đại diện của nhân loại và 7 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng 5 bảo vật quốc gia đang được lưu giữ, bảo quản.

Theo UBND tỉnh, đây là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch bền vững, đặc biệt là du lịch di sản văn hóa – một trong những lợi thế đặc trưng của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc. Tuy nhiên, nhiều di tích hiện có dấu hiệu xuống cấp, đòi hỏi phải sớm lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi các di tích quốc gia đặc biệt và cụm di tích quốc gia, triển khai dự án theo từng giai đoạn nhằm chống xuống cấp kịp thời.

Chương trình Bảo tồn, trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử; phát huy giá trị di sản, di tích văn hóa, lịch sử và truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc giai đoạn 2026 – 2030 được xác định là nhiệm vụ chiến lược, cấp bách, cụ thể hóa các định hướng phát triển văn hóa theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 – 2030. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm lĩnh vực văn hóa – xã hội được Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao UBND tỉnh triển khai ngay từ đầu năm 2026.

Mục tiêu chung của Chương trình là bảo tồn đồng bộ các di tích tiêu biểu, khắc phục tình trạng xuống cấp, đồng thời phát huy hiệu quả giá trị di sản gắn với phát triển kinh tế - xã hội. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh cũng xác định nhiệm vụ xây dựng các khu du lịch quy mô lớn, mang tính đặc thù, để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế quan trọng của địa phương.

Trong giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi đối với 3 di tích quốc gia đặc biệt, 19 di tích quốc gia và 64 di tích cấp tỉnh; đồng thời bảo vệ, phát huy giá trị các di tích còn lại.

Tỉnh cũng sẽ khảo sát, lập nhiệm vụ quy hoạch, xây dựng dự án đầu tư, đề cương trưng bày và sưu tầm hiện vật đối với 5 di tích quốc gia gồm: Di tích lịch sử Địa điểm chứng tích tội ác Mỹ - Ngụy tại Biệt khu Hải Yến - Bình Hưng; Địa điểm thuộc Xứ ủy Nam Bộ - Trung ương Cục miền Nam (giai đoạn cuối năm 1949 đến đầu năm 1955) – điểm trung tâm; Di tích lịch sử Khu lưu niệm Nhạc sĩ Cao Văn Lầu; Di tích lịch sử Nọc Nạng; và Di tích lịch sử Địa điểm nổi dậy của nông dân Ninh Thạnh Lợi năm 1927.

Song song đó, tỉnh hoàn thành các dự án tu bổ cấp thiết đã được phê duyệt như tu bổ, chống xuống cấp Di tích lịch sử quốc gia Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã Châu Thới; cải tạo, sửa chữa Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Phước Đức Cổ Miếu tại phường Bạc Liêu.

Chương trình cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với di tích như du lịch tâm linh, khảo cổ, văn hóa – lịch sử và trải nghiệm. Đặc biệt, tỉnh tập trung hoàn thành công nhận Khu du lịch Mũi Cà Mau trở thành khu du lịch quốc gia.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao làm đầu mối triển khai; tham mưu cơ chế, chính sách phát triển văn hóa, thể thao, du lịch; lập quy hoạch tu bổ di tích theo đúng Luật Di sản văn hóa; rà soát tình trạng xuống cấp và đề xuất kế hoạch tu bổ hằng năm.

Cà Mau xác định phát triển du lịch bền vững trở thành trụ cột kinh tế, gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế di sản, bảo đảm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.