Ngày 15/5, Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed đã yêu cầu Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường ống dẫn dầu Tây - Đông thứ hai nối trực tiếp tới cảng Fujairah bên bờ vịnh Oman.
Động thái này được xem là bước đi chiến lược của UAE nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi trung chuyển gần 20% lượng dầu mỏ toàn cầu nhưng thường xuyên đối mặt nguy cơ gián đoạn do căng thẳng địa chính trị.
Khi sở hữu tuyến xuất khẩu dầu trực tiếp ra biển Oman, UAE có thể đưa dầu ra thị trường quốc tế mà không còn phụ thuộc hoàn toàn vào Hormuz - điểm nghẽn được ví như “yết hầu” của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Theo Reuters, kể từ cuối tháng 2, căng thẳng tại khu vực Trung Đông đã khiến hoạt động vận chuyển dầu qua eo Hormuz nhiều thời điểm bị gián đoạn nghiêm trọng, kéo theo biến động mạnh của giá năng lượng thế giới.
Đối với UAE, việc xuất khẩu dầu gặp khó khăn gây thiệt hại đáng kể. Trước khủng hoảng, quốc gia này duy trì sản lượng hơn 3 triệu thùng/ngày, nhưng có thời điểm sản lượng thực tế giảm còn khoảng 1,8-2,1 triệu thùng/ngày do khó khăn trong khâu xuất khẩu.
Riêng trong tháng 3, Abu Dhabi được cho là thất thu tương đương khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày vì hoạt động xuất cảng không thông suốt khỏi vịnh Ba Tư.
Hiện UAE chỉ có một tuyến đường ống chiến lược là Habshan - Fujairah với công suất tối đa khoảng 1,8 triệu thùng/ngày. Theo CNBC, khi tuyến ống thứ hai hoàn thành vào năm 2027, năng lực xuất khẩu qua cảng Fujairah của ADNOC sẽ tăng gấp đôi.
Song song với việc đầu tư hạ tầng dầu khí, UAE cũng gây chú ý khi chính thức rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) hồi đầu tháng 5, khép lại gần 60 năm gắn bó với liên minh dầu khí này.
Giới quan sát cho rằng quyết định trên phản ánh tham vọng tối đa hóa doanh thu dầu mỏ trước khi thế giới bước sâu hơn vào giai đoạn chuyển đổi sang năng lượng xanh.
Trong nhiều năm, UAE phải tuân thủ hạn ngạch sản xuất nghiêm ngặt của OPEC nhằm duy trì ổn định giá dầu. Tuy nhiên, ADNOC hiện sở hữu năng lực khai thác lớn hơn đáng kể so với mức được phép xuất khẩu.
Theo giới chức UAE, công suất thực tế của hệ thống khai thác có thể đạt gần 4,9 triệu thùng/ngày, trong khi hạn ngạch trước đây chỉ dao động khoảng 3-3,5 triệu thùng/ngày.
Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei từng cho rằng nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn rất lớn và UAE không muốn bị ràng buộc bởi các cơ chế kiểm soát sản lượng.
Các chuyên gia nhận định việc UAE rời OPEC có thể làm gia tăng cạnh tranh thị phần giữa các quốc gia xuất khẩu dầu lớn tại Trung Đông, đặc biệt với Saudi Arabia.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, UAE cũng đang chịu áp lực từ xu hướng chuyển đổi xanh toàn cầu. Nhiều thị trường lớn ghi nhận doanh số xe điện và xe hybrid tăng mạnh, trong khi nhu cầu đối với động cơ đốt trong truyền thống có dấu hiệu suy giảm.
Tại Anh, doanh số xe hybrid sạc điện trong tháng 3 tăng 47%, còn xe điện thuần túy tăng 24%. Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh điện hóa nền kinh tế với quy mô lớn.
Theo các chuyên gia, những thay đổi này đang làm chậm tăng trưởng nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch trong dài hạn, buộc các quốc gia xuất khẩu dầu như UAE phải tận dụng tối đa “thời gian vàng” còn lại của ngành năng lượng truyền thống.
Dù sở hữu chiến lược dài hạn rõ ràng, UAE vẫn đối mặt không ít thách thức khi tuyến đường ống mới dự kiến phải đến năm 2027 mới hoàn thành, trong khi áp lực duy trì tăng trưởng kinh tế từ dầu mỏ vẫn hiện hữu.
Bình luận
0