Đà Nẵng: Phát triển vùng trồng Sâm Ngọc Linh gắn với bảo tồn sinh thái rừng

Tiềm năng phát triển vùng sâm Ngọc Linh và áp lực bảo vệ hệ sinh thái rừng

Khu vực sườn phía Bắc dãy Ngọc Linh có độ cao từ 1.500 m đến 2.100 m so với mực nước biển được đánh giá là nơi có điều kiện tự nhiên lý tưởng để phát triển sâm Ngọc Linh cùng nhiều loại dược liệu quý hiếm. Đây cũng là khu vực sinh sống của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số với đời sống còn nhiều khó khăn nên việc phát triển cây dược liệu được kỳ vọng sẽ tạo sinh kế bền vững cho người dân nơi đây.

Theo thống kê sơ bộ, vùng trồng sâm thuộc khu vực phía Bắc dãy Ngọc Linh trong địa phận quản lý của thành phố Đà Nẵng hiện có diện tích khoảng 6.500 ha, tập trung chủ yếu tại các xã Trà Linh và Trà Tập. Những năm gần đây, giá trị kinh tế cao của sâm Ngọc Linh đã thu hút nhiều người dân và nhà đầu tư đến thuê đất, mở rộng diện tích canh tác. Tuy nhiên, quá trình phát triển nóng cũng bắt đầu bộc lộ nhiều bất cập. Hoạt động trồng sâm mang tính tự phát, thiếu quy hoạch đồng bộ xuất hiện tại nhiều khu vực vùng lõi. Việc bê tông hóa các tuyến đường mở, sử dụng vật liệu nhựa để dựng lán trại, nhà ươm giống… đang tạo áp lực lên hệ sinh thái rừng nguyên sinh và tiềm ẩn nguy cơ làm biến đổi cấu trúc môi trường tự nhiên. 

Bài toán kiểm soát chất lượng và xây dựng chuỗi giá trị sâm Ngọc Linh

Song song với áp lực môi trường, việc phát triển nhanh diện tích trồng sâm cũng đặt ra nhiều thách thức về quản lý chất lượng sản phẩm. Hiện nay, nguồn cây giống cũng như chất lượng sâm thương phẩm trên thị trường vẫn chưa được kiểm soát chặt chẽ. Tình trạng giống giả, sâm giả xuất hiện khá phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu sâm Ngọc Linh và quyền lợi người tiêu dùng.

Trong khi đó, hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ nghiên cứu, kiểm nghiệm và kiểm định chất lượng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và Dược liệu thành phố Đà Nẵng hiện chưa đảm nhiệm đầy đủ vai trò cung ứng nguồn giống chuẩn hóa và kiểm định đầu ra cho sản phẩm. Việc chuẩn hóa quy trình kỹ thuật từ khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến, xây dựng hệ thống kiểm nghiệm, xác định nguồn gốc và chất lượng sâm Ngọc Linh là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ thương hiệu dược liệu quốc gia và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Định hướng phát triển sâm Ngọc Linh gắn với giữ rừng

Nhận thức rõ tiềm năng cũng như những thách thức đặt ra đối với vùng dược liệu Ngọc Linh, ngày 13/5/2026, Đồng chí Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng đã có buổi làm việc với lãnh đạo các xã khu vực quanh chân núi Ngọc Linh gồm Nam Trà My, Trà Leng, Trà Tập, Trà Vân và Trà Linh nhằm định hướng phát triển vùng trồng sâm gắn với bảo tồn rừng. Tại buổi làm việc, lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, cơ chế phát triển kinh tế rừng, cơ chế bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị cơ sở. Định hướng xuyên suốt được lãnh đạo thành phố nhấn mạnh là “Bảo tồn để phát triển, phát triển để giữ rừng”, lấy người dân làm trung tâm và xem tài nguyên rừng, dược liệu là lợi thế cạnh tranh đặc thù của địa phương.

Khảo sát thực tế cho thấy, khu vực các xã phía Tây thuộc địa phận quản lý của thành phố Đà Nẵng quanh đỉnh Ngọc Linh hiện có hơn 20.000 ha diện tích phù hợp để phát triển sâm dưới tán rừng. Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, thành phố đang đẩy mạnh hỗ trợ nhân rộng mô hình trồng sâm trong nhân dân, đồng thời kêu gọi đầu tư vào các dự án trồng sâm quy mô lớn nhằm từng bước xã hội hóa hạ tầng vùng dược liệu, giảm áp lực lên ngân sách và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Phát triển sâm Ngọc Linh không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là chiến lược lâu dài về bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và nâng cao đời sống người dân vùng cao. Việc xây dựng quy trình quản lý đồng bộ từ nguồn giống, kiểm định chất lượng đến quy hoạch không gian sinh thái được xem là nền tảng để thương hiệu sâm Ngọc Linh phát triển bền vững và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html