Theo Financial Times, nhiều doanh nghiệp dầu khí quốc doanh Trung Quốc đã bắt đầu nộp đơn xin cấp phép xuất khẩu nhiên liệu trong tháng 5, cho thấy Bắc Kinh có thể sớm điều chỉnh chính sách để tái xuất khẩu xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay sau giai đoạn siết chặt nguồn cung phục vụ thị trường nội địa.
Trung Quốc hiện là quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, đồng thời cũng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng nhiên liệu tinh chế của châu Á. Trước khi căng thẳng năng lượng toàn cầu bùng phát, nước này xuất khẩu khoảng 800.000 thùng nhiên liệu tinh chế mỗi ngày tới các thị trường như Australia, Nhật Bản, Philippines và Bangladesh. Tuy nhiên, theo dữ liệu từ Kpler, sản lượng xuất khẩu đã giảm khoảng một nửa trong tháng 4 khi Bắc Kinh ưu tiên bảo đảm an ninh năng lượng trong nước.
Nguồn tin từ các doanh nghiệp dầu khí quốc doanh cho biết giới chức Trung Quốc hiện đánh giá nhu cầu nội địa đã dần ổn định, qua đó tạo dư địa để nối lại các hoạt động xuất khẩu.
Trong bối cảnh châu Á đang trở thành khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ khủng hoảng năng lượng, động thái của Trung Quốc được xem là đặc biệt đáng chú ý. Phần lớn các nhà máy lọc dầu trong khu vực phụ thuộc tới 80% nguyên liệu nhập khẩu, trong đó khoảng một nửa đến từ khu vực Vùng Vịnh – nơi chuỗi cung ứng đang chịu tác động mạnh bởi bất ổn địa chính trị.
Bà Liao Na, nhà sáng lập công ty tài chính GL Consulting, nhận định việc Trung Quốc nối lại xuất khẩu có thể giúp giảm đáng kể cú sốc nguồn cung tại Đông Nam Á. Dù vậy, bà cũng lưu ý rằng ngay cả với năng lực xuất khẩu lớn, Bắc Kinh khó có thể bù đắp hoàn toàn phần thiếu hụt nhiên liệu đang lan rộng trong khu vực.
Một tín hiệu khác củng cố nhận định này đến từ phát biểu của ông Marco Dunand, Giám đốc điều hành Mercuria, tại Hội nghị Hàng hóa Toàn cầu do Financial Times tổ chức. Theo ông, các doanh nghiệp Trung Quốc đã tích cực bán dầu thô trong khoảng 2-3 tuần gần đây và chuyển hướng một số lô hàng sang thị trường khác, cho thấy các nhà máy lọc dầu nước này đang chuẩn bị nguồn nguyên liệu để tăng công suất chế biến.
Giới phân tích cho rằng trước mắt, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ ưu tiên tái xuất khẩu nhiên liệu máy bay – mặt hàng đang thiếu hụt nghiêm trọng tại nhiều sân bay châu Á – cùng với một phần xăng và dầu diesel nhằm ổn định thị trường khu vực.
Động thái nới hạn ngạch xuất khẩu lần này cũng phản ánh tính toán chiến lược của Bắc Kinh. Trong tháng 3, Trung Quốc đã bổ sung khoảng 40 triệu thùng dầu vào kho dự trữ chiến lược và cắt giảm sản lượng lọc dầu khoảng 1 triệu thùng/ngày để tạo vùng đệm ứng phó với rủi ro đứt gãy nguồn cung. Khi lượng dự trữ đã ở mức cao và nhu cầu trong nước có dấu hiệu ổn định hơn, việc mở lại “van” xuất khẩu trở thành lựa chọn hợp lý để vừa hỗ trợ thị trường khu vực, vừa duy trì ảnh hưởng của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng năng lượng châu Á.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia Đông Nam Á, Nhật Bản hay Australia đang chật vật tìm nguồn thay thế cho xăng dầu và nhiên liệu máy bay, bất kỳ sự trở lại nào của nguồn cung Trung Quốc cũng có thể tạo ra tác động đáng kể lên giá cả và tâm lý thị trường.
Dù chưa có tuyên bố chính thức từ Bắc Kinh, nhưng những diễn biến mới nhất cho thấy thị trường năng lượng châu Á đang đứng trước khả năng đảo chiều, với Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò là “van điều tiết” quan trọng trong cơn khát nhiên liệu của khu vực.
Bình luận
0