Trung Quốc lập cột mốc mới trong công nghệ nhiệt hạch với nam châm siêu dẫn mạnh nhất thế giới

Trung Quốc tiếp tục tăng tốc trong cuộc đua phát triển năng lượng nhiệt hạch khi hoàn thành thử nghiệm một nam châm siêu dẫn nhiệt độ cao với các thông số kỹ thuật được đánh giá ở mức hàng đầu thế giới. Đây là cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển dự án lò phản ứng nhiệt hạch thử nghiệm BEST (Burning Plasma Experimental Superconducting Tokamak).

Theo Viện Vật lý Plasma thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, thiết bị vừa thử nghiệm là một trong những bộ phận cốt lõi của lò phản ứng nhiệt hạch. Nam châm có nhiệm vụ tạo dòng điện trong plasma để kích hoạt và duy trì phản ứng nhiệt hạch – yếu tố quyết định hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống.

Kết quả thử nghiệm cho thấy nam châm đạt dòng điện ổn định lên tới 60 kiloampe và khả năng lưu trữ 6,03 megajoule năng lượng. Các thông số này được giới nghiên cứu đánh giá đang ở mức cao nhất thế giới đối với loại thiết bị cùng công nghệ.

Dự án BEST dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Theo lộ trình được công bố, Trung Quốc đặt mục tiêu tiến tới phát điện bằng năng lượng nhiệt hạch vào khoảng năm 2030, qua đó nâng cao năng lực tự chủ trong lĩnh vực năng lượng và công nghệ tiên tiến.

"Mặt trời nhân tạo" là tên gọi dành cho các lò phản ứng nhiệt hạch mô phỏng quá trình tạo năng lượng diễn ra trong lòng Mặt trời. Khi các hạt nhân nhẹ hợp nhất với nhau, chúng giải phóng lượng năng lượng khổng lồ mà hầu như không phát thải khí nhà kính và tạo ra rất ít chất thải phóng xạ tồn lưu lâu dài.

Nếu được thương mại hóa thành công, công nghệ nhiệt hạch được kỳ vọng sẽ mang đến nguồn năng lượng sạch, an toàn và gần như vô tận cho nhân loại. Ngoài lĩnh vực điện năng, công nghệ này còn được đánh giá có tiềm năng hỗ trợ các sứ mệnh không gian trong tương lai, mở rộng khả năng khám phá ngoài Hệ Mặt trời.

Nhận thấy tầm quan trọng chiến lược của lĩnh vực này, Trung Quốc đã đưa năng lượng nhiệt hạch vào nhóm ngành ưu tiên trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15. Nhiều dự án nghiên cứu quy mô lớn đang được thúc đẩy nhằm đẩy nhanh tiến trình hiện thực hóa mục tiêu thương mại hóa công nghệ.

Bên cạnh BEST, Trung Quốc cũng đang phát triển dự án "Mặt trời nhân tạo" HL-3 (Huanliu-3). Công trình do Viện Thiết kế và Nghiên cứu Vật lý Tây Nam thuộc Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc nghiên cứu và phát triển tại Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên. Việc đồng thời triển khai nhiều dự án quy mô lớn cho thấy tham vọng của Bắc Kinh trong việc trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về công nghệ nhiệt hạch trong những thập kỷ tới.