Sau nhiều năm theo đuổi tăng trưởng cao, kinh tế Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh chiến lược. Các nguồn tin quốc tế cho biết Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ hạ mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 xuống dưới 5%, thay vì duy trì mức “khoảng 5%” như năm trước.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Trung Quốc chấp nhận một quỹ đạo tăng trưởng chậm hơn, ổn định hơn, nhằm tạo dư địa xử lý các vấn đề cơ cấu kéo dài nhiều năm qua. Giới quan sát nhận định giai đoạn tăng trưởng hai con số đã lùi xa, nhường chỗ cho cách tiếp cận đề cao chất lượng và tính bền vững.

Một số chuyên gia kinh tế quốc tế cho rằng mức 4,5-5% có thể trở thành “bình thường mới” của Trung Quốc trong nửa cuối thập kỷ này. Việc điều chỉnh mục tiêu cũng đồng nghĩa Bắc Kinh ít phụ thuộc hơn vào các gói kích thích quy mô lớn, vốn tiềm ẩn rủi ro nợ và mất cân đối dài hạn. Thay vào đó, nguồn lực được định hướng nhiều hơn cho đổi mới công nghệ và tự chủ chiến lược.

Trong bức tranh tăng trưởng, xuất khẩu tiếp tục là trụ đỡ quan trọng. Trung Quốc vẫn duy trì thặng dư thương mại lớn nhờ năng lực sản xuất mạnh và khả năng mở rộng thị trường sang châu Âu, Đông Nam Á và châu Phi khi môi trường thương mại với Mỹ biến động. Tuy nhiên, xu hướng bảo hộ gia tăng tại nhiều nền kinh tế cũng đang tạo sức ép mới, buộc mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu phải điều chỉnh dần.

Ở trong nước, thách thức lớn nhất vẫn là phục hồi niềm tin tiêu dùng và xử lý hệ quả từ suy giảm bất động sản. Đầu tư vào lĩnh vực này đã giảm sâu, ảnh hưởng trực tiếp tới tài sản hộ gia đình và tâm lý chi tiêu. Thay vì tung ra các gói kích cầu ồ ạt, giới chức Trung Quốc được cho là ưu tiên các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu như trợ cấp đổi hàng tiêu dùng, khuyến khích mua sắm thiết bị mới và đầu tư vào hạ tầng phục vụ tiêu dùng.

Song song đó là nỗ lực giải quyết tình trạng cạnh tranh giá quá mức trong nhiều ngành sản xuất, hiện tượng được mô tả là “nội quyển”. Việc dư thừa công suất kéo dài khiến giá sản xuất giảm sâu, bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp. Các chính sách sắp tới dự kiến tập trung tái cơ cấu những lĩnh vực dư cung để lành mạnh hóa thị trường.

Giữa những lực cản của kinh tế truyền thống, công nghệ nổi lên như động lực tăng trưởng chiến lược. Năm 2026 đánh dấu khởi đầu của Kế hoạch 5 năm mới, trong đó trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và các công nghệ lõi được đặt ở vị trí trung tâm. Trung Quốc kỳ vọng đẩy mạnh ứng dụng AI vào sản xuất và dịch vụ sẽ góp phần nâng cao năng suất và tạo động lực mới cho tăng trưởng.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cũng lưu ý rằng AI khó có thể một mình bù đắp hoàn toàn các lực cản mang tính cấu trúc như già hóa dân số, nợ cao và suy giảm bất động sản. Tuy nhiên, với Bắc Kinh, phát triển công nghệ không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn gắn với mục tiêu tự chủ và an ninh dài hạn.

Việc hạ mục tiêu tăng trưởng vì thế được xem như một bước lùi chiến thuật. Trung Quốc chấp nhận đi chậm hơn để tái cơ cấu nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào bất động sản và xuất khẩu giá rẻ, đồng thời đặt cược tương lai vào đổi mới sáng tạo. Năm 2026 hứa hẹn sẽ là cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển mình của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.