Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh ngày 22/12. Ảnh: AFP

Căng thẳng từ các vụ bắt giữ tàu dầu trên biển Caribe

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tuyên bố trong cuộc họp báo ngày 22/12 rằng hành động của Mỹ là tùy tiện và thiếu cơ sở pháp lý quốc tế. Ông Lâm nhấn mạnh Trung Quốc phản đối các lệnh trừng phạt không có sự cho phép của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đồng thời coi đây là hành vi xâm phạm chủ quyền và an ninh của quốc gia khác.

Sự việc bắt nguồn từ việc lực lượng tuần duyên Mỹ bắt giữ tàu chở dầu mang tên Centuries vào ngày 20/12 khi tàu này vừa rời cảng Venezuela. Theo các báo cáo, con tàu đang vận chuyển khoảng 1,8 triệu thùng dầu thô hướng về phía Trung Quốc. Đây là tàu dầu thứ hai bị Mỹ bắt giữ tại khu vực này trong vòng chưa đầy hai tuần, sau các lệnh phong tỏa quyết liệt đối với dầu mỏ Venezuela.

Ngoài tàu Centuries, lực lượng Mỹ cũng đã tìm cách bắt giữ thêm tàu dầu Bella 1, vốn nằm trong danh sách trừng phạt vì cáo buộc vận chuyển dầu Iran. Tuy nhiên, tàu này đã từ chối tuân thủ hiệu lệnh và tăng tốc rời khỏi hiện trường. Phía Mỹ hiện đang gia tăng sự hiện diện quân sự tại khu vực với lý do thực hiện các nhiệm vụ chống ma túy và kiểm soát các nguồn lực bị trừng phạt.

Trước những diễn biến này, Chính phủ Venezuela đã lên án gay gắt và gọi các vụ chặn bắt của Mỹ là "hành vi cướp biển quốc tế". Phía Trung Quốc cũng khẳng định Venezuela có quyền độc lập hợp tác kinh tế với các nước khác và cho rằng lập trường bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Caracas sẽ nhận được sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế.

Tác động đến quan hệ thương mại dầu khí

Trung Quốc hiện là khách hàng lớn nhất tiêu thụ dầu thô của Venezuela, chiếm khoảng 4% tổng kim ngạch nhập khẩu dầu của Bắc Kinh. Việc Mỹ liên tục chặn bắt các lô hàng này gây ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà máy lọc dầu tư nhân tại Trung Quốc, vốn thường xuyên mua dầu thông qua các đơn vị trung gian của tập đoàn dầu khí quốc doanh Venezuela PDVSA.

Việc gia tăng áp lực quân sự và trừng phạt từ phía Washington đang đẩy căng thẳng tại khu vực Caribe lên mức cao mới. Những tranh cãi về tính pháp lý của việc bắt giữ tàu trên vùng biển quốc tế đang tạo ra một tiền lệ phức tạp trong quan hệ ngoại giao và thương mại hàng hải giữa các cường quốc./.