Nỗ lực phá vỡ rào cản công nghệ của phương Tây

Nguyên mẫu máy EUV này được hoàn thành vào đầu năm 2025 tại một phòng thí nghiệm an ninh cao ở Thâm Quyến và đang trong quá trình chạy thử nghiệm. Theo nguồn tin từ Reuters, cỗ máy đã tạo được ánh sáng siêu cực tím thành công, dù hiện tại vẫn chưa thể sản xuất ra những con chip hoạt động hoàn chỉnh.

Máy quang khắc EUV vốn là công nghệ độc quyền của công ty ASML (Hà Lan), với mức giá lên tới 250 triệu USD mỗi máy. Trong nhiều năm qua, Mỹ đã gây sức ép mạnh mẽ nhằm ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận thiết bị này, thậm chí hạn chế cả các dòng máy cũ hơn nhằm khiến năng lực sản xuất chip của Bắc Kinh tụt hậu ít nhất một thế hệ so với thế giới.

Dự án tuyệt mật mang tầm vóc chiến lược

Để đối phó với các biện pháp trừng phạt, Trung Quốc đã khởi động một sáng kiến tự chủ bán dẫn được ví như "Dự án Manhattan" phiên bản hiện đại. Dự án tại Thâm Quyến diễn ra trong tình trạng tuyệt mật với sự tham gia then chốt của tập đoàn Huawei và hàng nghìn kỹ sư, dưới sự dẫn dắt trực tiếp của các lãnh đạo cấp cao trong Ủy ban Khoa học và Công nghệ Trung ương.

Nguồn nhân lực của dự án bao gồm nhiều chuyên gia, kỹ sư kỳ cựu từng làm việc tại ASML được thu hút bằng các chế độ đãi ngộ hậu hĩnh. Nhằm đảm bảo tính bảo mật, các nhân viên tham gia dự án thường xuyên phải ngủ lại nơi làm việc, sử dụng tên giả trên thẻ căn cước và bị hạn chế liên lạc với thế giới bên ngoài trong suốt tuần làm việc.

Đột phá từ kỹ thuật đảo ngược và linh kiện cũ

Bên cạnh việc thu hút nhân tài, các kỹ sư Trung Quốc đã áp dụng kỹ thuật đảo ngược bằng cách tháo rời và phân tích chi tiết các thiết bị chip nước ngoài. Nguyên mẫu tại Thâm Quyến được cho là sử dụng kết hợp các linh kiện tháo dỡ từ máy ASML đời cũ và những bộ phận mua từ thị trường đồ cũ thông qua mạng lưới các công ty trung gian.

Mặc dù nguyên mẫu của Trung Quốc có kích thước lớn hơn nhiều so với máy của ASML và vẫn cần tinh chỉnh hệ thống quang học, nhưng việc tích hợp thành công ánh sáng siêu cực tím vào hệ thống là một cột mốc đáng kinh ngạc. Các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc có lợi thế là không phải bắt đầu từ con số không vì công nghệ EUV thương mại đã có tiền lệ để tham khảo.

Triển vọng tự chủ chip sớm hơn dự kiến

Sự xuất hiện của nguyên mẫu này cho thấy Trung Quốc đang tiến nhanh hơn dự đoán của phương Tây. Trước đó, giới lãnh đạo ASML từng nhận định Bắc Kinh phải mất rất nhiều năm mới có thể chạm tới công nghệ EUV. Tuy nhiên, Trung Quốc hiện đặt mục tiêu sản xuất được những con chip hoạt động được từ cỗ máy này vào khoảng năm 2028 đến 2030.

Cột mốc này nếu thành công sẽ đánh dấu một bước ngoặt lớn, giúp Trung Quốc thoát khỏi sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng thiết bị bán dẫn từ phương Tây. Điều này không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế mà còn củng cố vị thế chiến lược của quốc gia này trong cuộc đua công nghệ toàn cầu đang diễn ra hết sức gay gắt./.