Chậm nói là một trong những vấn đề khiến nhiều bậc phụ huynh lo lắng trong quá trình nuôi dạy con nhỏ. Tuy nhiên, không ít gia đình lại có tâm lý chờ đợi với suy nghĩ “lớn lên sẽ tự biết nói”, dẫn đến việc bỏ lỡ thời điểm can thiệp hiệu quả.
Theo các chuyên gia nhi khoa và tâm lý trẻ em, khả năng ngôn ngữ của mỗi trẻ có thể phát triển khác nhau, nhưng vẫn có những mốc quan trọng phụ huynh cần theo dõi để nhận biết sớm dấu hiệu bất thường.
Những mốc phát triển ngôn ngữ quan trọng
Thông thường, trẻ từ 6 tháng tuổi đã bắt đầu bập bẹ các âm đơn giản như “ba”, “ma”.
Khoảng 12 tháng tuổi, trẻ có thể nói được những từ đơn quen thuộc và phản ứng khi được gọi tên.
Từ 18 đến 24 tháng tuổi, vốn từ của trẻ sẽ tăng nhanh, có thể ghép hai từ đơn giản với nhau như “mẹ bế”, “uống sữa”.
Đến khoảng 2 tuổi, trẻ thường đã có thể hiểu và làm theo các yêu cầu đơn giản, đồng thời sử dụng được nhiều từ để giao tiếp hằng ngày.
Nếu trẻ chậm hơn đáng kể so với các mốc này, phụ huynh nên chú ý theo dõi sát hơn.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu xuất hiện một số dấu hiệu như:
Trẻ 12 tháng tuổi chưa biết bập bẹ hoặc không phản ứng khi gọi tên. Trẻ 18 tháng tuổi chưa nói được từ đơn có nghĩa. Trẻ 2 tuổi vốn từ rất ít, không ghép được hai từ đơn giản. Trẻ ít giao tiếp bằng mắt, không có nhu cầu tương tác với người xung quanh. Trẻ không hiểu hoặc không làm theo những yêu cầu đơn giản. Có biểu hiện mất kỹ năng ngôn ngữ đã từng có trước đó.
Ngoài ra, những trẻ thường xuyên đeo tai nghe, tiếp xúc quá nhiều với điện thoại, máy tính bảng hoặc ít được trò chuyện trực tiếp cũng có nguy cơ chậm phát triển ngôn ngữ.
Chậm nói có thể liên quan nhiều vấn đề khác
Theo các bác sĩ, chậm nói không đơn thuần chỉ là vấn đề phát âm mà có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau.
Một số trẻ bị chậm nói do giảm thính lực, viêm tai kéo dài hoặc gặp vấn đề về cơ quan phát âm.
Trong khi đó, nhiều trường hợp khác có thể liên quan đến rối loạn phát triển như tự kỷ, tăng động giảm chú ý hoặc chậm phát triển trí tuệ.
Chính vì vậy, việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá toàn diện khả năng ngôn ngữ, giao tiếp và phát triển của trẻ để có hướng can thiệp phù hợp.
Can thiệp sớm giúp trẻ cải thiện tốt hơn
Các chuyên gia nhấn mạnh giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi là “thời kỳ vàng” cho sự phát triển ngôn ngữ và não bộ.
Nếu được phát hiện và can thiệp sớm, nhiều trẻ chậm nói có thể cải thiện rõ rệt khả năng giao tiếp và bắt kịp bạn bè cùng trang lứa.
Bên cạnh việc điều trị chuyên môn nếu cần thiết, phụ huynh đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình hỗ trợ trẻ phát triển ngôn ngữ.
Cha mẹ nên dành nhiều thời gian trò chuyện, đọc sách, hát và chơi cùng con thay vì để trẻ tiếp xúc quá nhiều với thiết bị điện tử.
Ngoài ra, cần kiên nhẫn lắng nghe, khuyến khích trẻ giao tiếp thay vì tạo áp lực hoặc so sánh với những đứa trẻ khác.
Các bác sĩ khuyến cáo khi nghi ngờ trẻ chậm nói, phụ huynh không nên chờ đợi quá lâu mà nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được đánh giá và tư vấn kịp thời.
Bình luận
0