Mỗi bức tranh là một lời chúc tụng, một bài học đạo lý hay một cái nhìn dí dỏm về cuộc sống thường nhật, vốn đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người Việt mỗi dịp Tết đến xuân về.

Sức hấp dẫn độc bản của tranh Đông Hồ trước hết nằm ở chất liệu giấy điệp và hệ thống màu sắc hoàn toàn tự nhiên. Giấy điệp được làm từ vỏ con điệp nghiền nát trộn với hồ nếp, sau đó quét lên giấy gió bằng chổi lá thông, tạo nên lớp nền trắng sáng với những thớ giấy lấp lánh như lụa. 

Màu sắc trong tranh cũng được người nghệ nhân chưng cất từ cỏ cây hoa lá và sỏi đá quanh mình: màu đen từ than lá tre già, màu đỏ từ sỏi tán mịn trên núi cao, màu vàng từ hoa hòe và màu xanh từ lá tràm. Những sắc thái này không rực rỡ một cách gắt gỏng mà mang nét đằm thắm, bền bỉ, càng để lâu màu càng đẹp và có chiều sâu.

Kỹ thuật in tranh Đông Hồ là một quy trình đòi hỏi sự khéo léo và chuẩn xác tuyệt đối qua việc sử dụng các bản khắc gỗ. Mỗi màu sắc trong một bức tranh tương ứng với một bản khắc riêng biệt, người thợ phải thực hiện công đoạn in chồng màu theo thứ tự từ màu nhạt đến màu đậm, cuối cùng mới là bản nét đen để định hình toàn bộ bố cục. 

Sự ăn khớp giữa các lần đặt bản khắc chính là thước đo tay nghề của người nghệ nhân, đảm bảo cho các mảng màu không bị xô lệch hay lem nhem. Chính lối vẽ cách điệu, bố cục khoáng đạt và đường nét chắc khỏe đã tạo nên một ngôn ngữ hội họa dân gian vừa mộc mạc vừa đầy tính biểu tượng.

Nội dung của tranh Đông Hồ vô cùng phong phú, phản ánh sinh động ước vọng về một cuộc sống sung túc, hạnh phúc và hòa thuận. Những bức tranh như "Em bé ôm gà", "Em bé ôm vịt" thể hiện mong muốn con cái khỏe mạnh, hay bức "Đám cưới chuột" lại mượn hình ảnh loài vật để phê phán thói hư tật xấu và mong ước một xã hội công bằng.

 Trải qua thăng trầm của thời gian, dù phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các dòng tranh hiện đại, tranh Đông Hồ vẫn đang nỗ lực chuyển mình để thích nghi. Việc ứng dụng họa tiết Đông Hồ vào các sản phẩm thiết kế bao bì, thời trang và quà tặng lưu niệm đang giúp dòng tranh này có một sức sống mới, đưa hồn cốt của dân tộc đến gần hơn với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế./.