Trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, TP. Hồ Chí Minh đang đặt ra nhiệm vụ cấp thiết phải tái cấu trúc toàn diện mô hình phát triển, trong đó quy hoạch không gian giữ vai trò trung tâm. Điểm đáng chú ý là mô hình thành phố sau hợp nhất mở ra không gian phát triển quy mô lớn hơn, hướng tới vai trò một siêu đô thị có mức độ tích hợp cao trong khu vực. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, không gian đô thị hiện vẫn phát triển phân mảnh theo địa giới hành chính, thiếu sự liên kết vùng, trong khi hạ tầng – đặc biệt là giao thông liên vùng – chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.
Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh Võ Hoàng Ngân cho biết, việc lập Quy hoạch tổng thể không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn là nhiệm vụ chính trị có tính chiến lược, nhằm tạo nền tảng phát triển cho thành phố trong 50 – 100 năm tới. Quy hoạch được xây dựng với tầm nhìn dài hạn, hướng đến mục tiêu đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành siêu đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Theo định hướng, TP. Hồ Chí Minh sẽ phát triển theo mô hình siêu đô thị tích hợp, đa trung tâm, trong đó các khu vực được tổ chức thành các cực tăng trưởng có tính bổ trợ lẫn nhau. Cấu trúc tổng thể được xây dựng theo định hướng “một không gian – ba vùng – một đặc khu”. Cụ thể, vùng lõi TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo; khu vực Bình Dương phát triển thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao; khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu tập trung kinh tế biển, cảng biển và năng lượng; Côn Đảo được định hướng phát triển du lịch sinh thái đặc thù.
Điểm cốt lõi của mô hình là không gian phát triển không còn bị chia cắt bởi địa giới hành chính mà vận hành theo logic kinh tế, chức năng và liên kết vùng. Các cực phát triển sẽ được kết nối bằng hệ thống hạ tầng đồng bộ, tạo điều kiện chia sẻ nguồn lực và phối hợp phát triển, qua đó khắc phục tình trạng phân mảnh và cạnh tranh nội bộ.
Trên cơ sở đó, thành phố xác định các hành lang phát triển chiến lược đóng vai trò là “khung xương” của cấu trúc không gian. Hành lang phía Đông kết nối TP. Hồ Chí Minh với Đồng Nai và sân bay Long Thành, hình thành cực tăng trưởng mới. Hành lang phía Tây và phía Nam kết nối với Đồng bằng sông Cửu Long, mở rộng không gian phát triển. Hành lang ven biển phía Nam liên kết Cần Giờ với cụm cảng Cái Mép – Thị Vải và khu vực Hồ Tràm. Đồng thời, trục Bắc – Nam được định hướng trở thành hành lang công nghiệp – đô thị – dịch vụ xuyên suốt.
Giữa tháng 3, UBND TP. Hồ Chí Minh đã giao Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh chủ trì lập Quy hoạch tổng thể, với thời hạn hoàn thành trình, phê duyệt trước ngày 30/11/2026.
Ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh cho biết, các nhóm tư vấn đã tham chiếu kinh nghiệm quy hoạch của Hà Nội và một số đô thị lớn trên thế giới có quy mô tương đồng. Theo ông, thành phố cần xác lập triết lý phát triển mới với cấu trúc ba vùng, các hành lang động lực và đặc khu; tổ chức không gian đô thị theo mô hình đa cực, đa trung tâm, đa hành lang và đa trục phát triển, mở rộng theo nhiều hướng, mỗi hướng là một trục động lực tăng trưởng.
Ông cũng nhấn mạnh TP. Hồ Chí Minh hướng tới mô hình đô thị phát triển đa chiều, bao gồm không gian mặt đất, không gian ngầm và không gian tầm thấp nhằm khai thác tối đa tiềm năng. Đồng thời, việc hoàn thiện Luật Đô thị đặc biệt cần tập trung vào khai thác hiệu quả quỹ đất thông qua các công cụ tài chính đô thị như phát triển mô hình TOD và khai thác không gian tầm thấp.
Bình luận
0