Chủ tịch UBND TP HCM vừa thống nhất chủ trương triển khai phần mềm ứng dụng công nghệ GIS để quản lý việc đánh số và gắn biển số nhà trên toàn thành phố, sau đề xuất từ Sở Xây dựng.

Theo lãnh đạo thành phố, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tình trạng trùng tên đường tại TP HCM gia tăng, gây nhầm lẫn trong quản lý hành chính, định vị và hoạt động kinh tế. Chẳng hạn, đường Nguyễn Văn Trỗi cùng xuất hiện tại quận Phú Nhuận, quận 3 (cũ) và phường Dĩ An (Bình Dương cũ); đường Lê Lợi có ở phường Sài Gòn, phường Thủ Dầu Một và phường Bà Rịa.

Bên cạnh đó, nhiều địa chỉ tại khu vực TP HCM (cũ) tồn tại tình trạng “siêu số” với 5 dấu gạch chéo, gây khó khăn cho việc tìm kiếm và xác định vị trí.

Thành phố định hướng phần mềm GIS dùng chung không chỉ nhằm chuẩn hóa quy trình đánh số nhà mà còn làm nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý đô thị và thúc đẩy chuyển đổi số trong giai đoạn tới.

GIS (Geographic Information Systems – Hệ thống thông tin địa lý) là công cụ trên nền tảng máy tính cho phép thu thập, lưu trữ, quản lý, phân tích và hiển thị dữ liệu gắn với yếu tố không gian. Công nghệ này có khả năng tích hợp nhiều lớp dữ liệu trên cùng một bản đồ số, hỗ trợ công tác quản lý, quy hoạch và ra quyết định.

So với phương thức quản lý thủ công hoặc sử dụng bản đồ giấy, GIS giúp cập nhật nhanh chóng, đồng bộ dữ liệu giữa các cơ quan, hạn chế sai lệch và trùng lặp. Trong quản lý đô thị, việc ứng dụng GIS góp phần chuẩn hóa cơ sở dữ liệu địa chỉ, hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, phục vụ quy hoạch, cứu hộ cứu nạn và phát triển hạ tầng số.

Hiện Trung tâm Chuyển đổi số TP HCM được giao làm đầu mối nghiên cứu, đánh giá, xây dựng hoặc lựa chọn phần mềm GIS dùng chung cho toàn thành phố. Đơn vị này chịu trách nhiệm điều phối triển khai, bảo đảm tính thống nhất, khả năng kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan theo quy định.

Trong quý I/2026, Trung tâm sẽ đánh giá mô hình ứng dụng GIS đang được triển khai tại phường An Khánh. Nếu đáp ứng yêu cầu và giúp rút ngắn thời gian thực hiện, thành phố sẽ nâng cấp, hoàn thiện để áp dụng rộng rãi. Trường hợp không phù hợp, cơ quan chức năng sẽ xây dựng phần mềm mới theo đúng quy định.

Song song đó, Sở Xây dựng TP HCM có nhiệm vụ phối hợp rà soát, chuẩn hóa quy trình nội bộ và thủ tục hành chính liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận số nhà; ban hành hướng dẫn chuyên môn, tiêu chuẩn kỹ thuật; đồng thời cung cấp và chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành về nhà ở. Việc xây dựng, vận hành phần mềm phải tuân thủ yêu cầu quản lý nhà nước theo Thông tư 08/2024 và 09/2025 của Bộ Xây dựng.

UBND các phường, xã, đặc khu sẽ cung cấp dữ liệu hiện trạng, tham gia rà soát thực tế, bố trí nhân sự phục vụ khảo sát, xây dựng, thử nghiệm và vận hành hệ thống. Khi hệ thống đi vào hoạt động chính thức, các địa phương có trách nhiệm cập nhật, khai thác và bổ sung dữ liệu thường xuyên, bảo đảm tính liên tục.

Trước đó, tại một số quận thuộc TP HCM (cũ), chính quyền đã từng ứng dụng GIS trong quản lý. UBND quận 12 và Bình Tân sử dụng thiết bị bay UAV chụp ảnh độ phân giải cao các công trình, sau đó đối chiếu với dữ liệu GIS để phát hiện biến động đất đai, xây dựng trái phép. Năm 2021, khi dịch bệnh bùng phát, chính quyền quận 11 cũng phát triển ứng dụng hỗ trợ người dân đi chợ.