Tòa Thương mại Quốc tế Mỹ xem xét tính hợp pháp thuế nhập khẩu của ông Donald Trump

Ngày 10/4, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) đã tiến hành phiên tranh luận liên quan đến các vụ kiện do 24 bang và nhiều doanh nghiệp nhỏ khởi xướng, phản đối quyết định áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% của Tổng thống Donald Trump đối với toàn bộ đối tác thương mại từ ngày 24/2.

Các nguyên đơn cho rằng động thái này nhằm “lách” phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao Mỹ, vốn đã bác bỏ một số chính sách thuế của ông Trump dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), bao gồm các mức thuế áp lên Mexico, Canada và Trung Quốc.

Sau phán quyết này, ông Trump đã ký sắc lệnh mới, viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế bổ sung 10%, với lý do xử lý “tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán” nghiêm trọng hoặc ngăn ngừa nguy cơ đồng USD mất giá trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, các bang và doanh nghiệp cho rằng cơ sở pháp lý này không phù hợp. Theo họ, đạo luật năm 1974 chỉ được thiết kế để xử lý các tình huống khẩn cấp về tiền tệ, trong khi thâm hụt thương mại thông thường không đồng nghĩa với thâm hụt cán cân thanh toán theo định nghĩa kinh tế.

Trong hơn 3 giờ tranh luận, hội đồng gồm 3 thẩm phán đã tập trung làm rõ cách hiểu về khái niệm này. Thẩm phán Timothy Stanceu đặt câu hỏi về việc liệu thâm hụt thương mại có thể được sử dụng như căn cứ duy nhất để áp dụng các biện pháp theo luật năm 1974 hay không.

Đại diện Bộ Tư pháp Mỹ, luật sư Brett Shumate, lập luận rằng thâm hụt thương mại góp phần làm gia tăng thâm hụt cán cân thanh toán, từ đó tạo ra những rủi ro nghiêm trọng đối với hệ thống thanh toán quốc tế của Mỹ.

Ở phía nguyên đơn, luật sư Brian Marshall (đại diện bang Oregon) cho rằng đồng USD hiện không đối mặt nguy cơ mất giá nhanh, đồng thời đề nghị tòa án chặn ngay mức thuế 10% thay vì chờ hết hiệu lực sau 150 ngày, nhằm tránh việc chính quyền tiếp tục áp dụng các biện pháp tương tự.

Đáng chú ý, ngay cả khi áp dụng các mức thuế cao hơn trước đó, thâm hụt thương mại của Mỹ trong năm 2025 vẫn ở mức 901,5 tỷ USD, gần như không thay đổi so với năm trước, làm dấy lên nghi vấn về hiệu quả của chính sách thuế.

Hiện Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ chưa công bố thời điểm ra phán quyết. Kết quả vụ kiện này cũng sẽ không ảnh hưởng đến các loại thuế khác mà chính quyền ông Trump đang áp dụng, như thuế đối với nhôm, thép và đồng, do các chính sách này được ban hành theo các cơ sở pháp lý riêng biệt.