Một trong những động lực quan trọng của thị trường quốc tế tuần qua là phán quyết được chờ đợi từ Tòa án Tối cao Mỹ liên quan đến loạt sắc lệnh thuế quan do chính quyền Tổng thống Donald Trump ban hành.

Với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống, Tòa án khẳng định các mức thuế này được ban hành vượt quá thẩm quyền của chính phủ. Theo phán quyết, Đạo luật Quyền kinh tế khẩn cấp – căn cứ pháp lý mà ông Trump sử dụng – không trao quyền áp thuế cho Tổng thống, mà thẩm quyền này thuộc về Quốc hội.

Trước đó, chưa có Tổng thống Mỹ nào sử dụng đạo luật trên để áp đặt thuế quan diện rộng. Hệ quả của phán quyết là một số mức thuế nhập khẩu quan trọng bị bãi bỏ, bao gồm thuế liên quan đến vấn đề chất gây nghiện và đặc biệt là thuế quan đối ứng được công bố vào tháng 4 năm ngoái.

Diễn biến này được xem là thắng lợi lớn đối với nhiều đối tác thương mại của Mỹ và các doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa vào thị trường này. Theo ước tính, số tiền thuế mà chính quyền Mỹ có thể phải hoàn trả cho các nhà nhập khẩu từ những sắc thuế bị hủy bỏ lên tới khoảng 175 tỷ USD.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ các mức thuế đều bị ảnh hưởng. Giới chức Mỹ cho biết những sắc thuế được ban hành dựa trên các công cụ pháp lý khác – như thuế nhập khẩu đối với nhôm, thép, đồng hoặc thuế với một số mặt hàng Trung Quốc như xe điện – vẫn tiếp tục có hiệu lực.

Sau phán quyết, Tổng thống Trump đã chỉ trích quyết định của Tòa án, đồng thời ký sắc lệnh áp mức thuế quan tạm thời 10% trên phạm vi toàn cầu, sau đó nâng lên 15%. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ có hiệu lực trong 150 ngày và sẽ cần Quốc hội phê chuẩn nếu muốn gia hạn.