Court of Justice of the European Union (CJUE) vừa đưa ra phán quyết quan trọng, xác nhận các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu có thể yêu cầu các nền tảng số, trong đó có Meta, phải chi trả thù lao hợp lý cho các cơ quan báo chí khi sử dụng nội dung tin tức trực tuyến.
Phán quyết này được đánh giá là thắng lợi lớn của ngành báo chí châu Âu trong quá trình đấu tranh nhằm buộc các tập đoàn công nghệ chia sẻ lợi ích kinh tế từ nội dung báo chí.
Vụ việc bắt nguồn từ tranh chấp giữa Meta và AGCOM - cơ quan quản lý truyền thông của Italy - từ năm 2023.
Khi đó, AGCOM ban hành các tiêu chí xác định mức thù lao mà các nền tảng công nghệ phải trả cho các cơ quan báo chí, dựa trên luật bản quyền của Italy được xây dựng theo chỉ thị của EU về bản quyền trong môi trường số.
Meta phản đối quyết định này với lý do cơ quan quản lý Italy đã vượt quá thẩm quyền. Sau đó, vụ việc được đưa ra tòa hành chính vùng Lazio trước khi chuyển lên CJUE để xem xét do có nhiều vấn đề pháp lý phức tạp.
Trong phán quyết công bố ngày 12/5, CJUE xác nhận tính hợp pháp của cơ chế “quyền liên quan”, theo đó các nền tảng số có trách nhiệm trả tiền cho các cơ quan báo chí khi khai thác nội dung tin tức của họ.
Tuy nhiên, tòa cũng nhấn mạnh nghĩa vụ thanh toán chỉ phát sinh khi nền tảng thực sự sử dụng nội dung báo chí. Các cơ quan báo chí vẫn có quyền cho phép sử dụng miễn phí hoặc từ chối khai thác nội dung của mình.
Ngoài ra, CJUE khẳng định các nền tảng công nghệ không thể bị yêu cầu thanh toán nếu không sử dụng nội dung báo chí.
Tòa án cũng công nhận tính hợp pháp của nhiều nghĩa vụ mà cơ quan quản lý có thể áp đặt đối với các nền tảng số, bao gồm tham gia đàm phán mức thù lao, duy trì mức độ hiển thị nội dung báo chí trong quá trình thương lượng và cung cấp dữ liệu cần thiết để tính toán khoản chi trả.
Theo CJUE, các nền tảng công nghệ hiện là bên nắm giữ phần lớn dữ liệu liên quan đến doanh thu và giá trị kinh tế tạo ra từ nội dung báo chí, trong khi các nhà xuất bản thường ở vị thế yếu hơn trong quá trình đàm phán.
Tòa cho rằng nếu cho phép các nền tảng giảm hiển thị nội dung tin tức trong thời gian thương lượng, điều này có thể trở thành công cụ gây áp lực bất lợi đối với các cơ quan báo chí.
Phán quyết của CJUE đang nhận được sự quan tâm lớn tại France - quốc gia được xem là đi đầu trong việc siết chặt trách nhiệm của các tập đoàn công nghệ với ngành báo chí.
Trước đó, cuối tháng 3 vừa qua, Quốc hội Pháp đã thông qua dự luật do nghị sĩ Erwan Balanant đề xuất nhằm tăng quyền cho Arcom trong việc yêu cầu các nền tảng công nghệ minh bạch dữ liệu và xác định mức chi trả cho báo chí khi hai bên không đạt được thỏa thuận.
Dự luật hiện đang được Thượng viện Pháp xem xét và dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận vào ngày 16/6 tới.
Giới quan sát cho rằng phán quyết của CJUE phát đi tín hiệu mạnh mẽ về quyết tâm của EU trong việc buộc các “ông lớn” công nghệ phải chia sẻ lợi ích kinh tế công bằng hơn với các cơ quan báo chí - những đơn vị đang chịu nhiều áp lực tài chính trong thời đại truyền thông số phát triển mạnh mẽ.
Bình luận
0