Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã có công văn gửi các Sở Du lịch và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại các địa phương, mời đăng ký tham gia giải thưởng Best Tourism Villages by UN Tourism 2026 do UN Tourism tổ chức.

Giải thưởng nhằm tôn vinh những làng nông thôn tiêu biểu, nơi du lịch được phát triển dựa trên nền tảng bảo tồn cảnh quan, gìn giữ tri thức bản địa, đa dạng sinh học và giá trị văn hóa truyền thống gắn với đời sống cộng đồng.

Các làng tham gia cần thể hiện sự nổi bật về tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, đồng thời có các sáng kiến đổi mới phù hợp với Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc.

Theo quy định năm 2026, mỗi quốc gia thành viên của UN Tourism được đề cử tối đa 8 làng tham gia xét chọn. Hồ sơ ứng cử phải được chuẩn bị bằng tiếng Anh và gửi về Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam trước ngày 25/5/2026 để tổng hợp.

Hội đồng tư vấn độc lập sẽ đánh giá các ứng viên dựa trên nhiều tiêu chí như: tài nguyên văn hóa và thiên nhiên; bảo tồn giá trị truyền thống; phát triển kinh tế - xã hội - môi trường bền vững; quản trị điểm đến; cơ sở hạ tầng và khả năng kết nối; sức khỏe, an toàn và an ninh.

Đến nay, mạng lưới Best Tourism Villages by UN Tourism đã ghi nhận 236 ngôi làng trên toàn thế giới.

Tại Việt Nam, một số làng đã được vinh danh, cho thấy tiềm năng lớn của du lịch nông thôn. Trong đó có:

Làng du lịch cộng đồng Thái Hải (Thái Nguyên, Việt Nam)

Tân Hóa, Quảng Trị, Việt Nam

Lô Lô Chải, Tuyên Quang, Việt Nam

Quỳnh Sơn, Lạng Sơn, Việt Nam

Làng rau Trà Quế, Đà Nẵng, Việt Nam

Tại Làng du lịch cộng đồng Thái Hải, du khách có thể sống cùng cộng đồng người Tày trong những ngôi nhà sàn cổ, trải nghiệm ẩm thực bản địa và tìm hiểu văn hóa rừng núi.

Trong khi đó, Tân Hóa, Quảng Trị, Việt Nam – từng được gọi là “rốn lũ” – đã xây dựng mô hình du lịch thích ứng lũ, kết hợp khám phá hang động, biến thách thức thiên tai thành sản phẩm du lịch độc đáo.

Theo các chuyên gia, Việt Nam có hàng nghìn làng quê sở hữu những yếu tố mà du lịch quốc tế đang tìm kiếm: cảnh quan nguyên sơ, văn hóa bản địa đa dạng, nghề thủ công truyền thống, ẩm thực đặc sắc và đời sống cộng đồng đậm nét.

Tuy nhiên, không phải làng nào cũng phù hợp để phát triển du lịch.

Điều quan trọng là tìm ra những cộng đồng có khả năng kể câu chuyện riêng của mình, từ lịch sử, văn hóa đến sinh kế. Khi câu chuyện ấy đủ chân thực và được tổ chức tốt, du lịch sẽ trở thành động lực giúp bảo tồn di sản và nâng cao thu nhập cho người dân.

Nhiều mô hình du lịch nông thôn thành công trên thế giới thường dựa trên ba trụ cột chính:

Bảo tồn cảnh quan và văn hóa

Trao quyền cho cộng đồng địa phương

Xây dựng chuỗi giá trị kinh tế bền vững

Giải thưởng Best Tourism Villages by UN Tourism không chỉ là một danh hiệu. Đây còn là mạng lưới kết nối các cộng đồng nông thôn trên toàn cầu, giúp chia sẻ kinh nghiệm phát triển du lịch bền vững và mở rộng thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh du lịch thế giới đang chuyển dịch mạnh sang trải nghiệm xanh, bản địa và có trách nhiệm, các làng quê Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch quốc tế.

Tuy vậy, cơ hội này chỉ thực sự mở ra khi du lịch nông thôn được nhìn nhận như một chiến lược phát triển lâu dài, trong đó văn hóa và cộng đồng địa phương giữ vai trò trung tâm.

Khi làm được điều đó, những ngôi làng Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành những “viên ngọc” mới của du lịch thế giới.