Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi dự kiến giải tán Hạ viện để tổ chức bầu cử sớm ngay từ đầu kỳ họp thường niên của Quốc hội vào tuần tới.

“Tôi đã được Thủ tướng Takaichi thông báo rằng bà sẽ giải tán Hạ viện ngay trong giai đoạn đầu của kỳ họp thường niên”, ông Hirofumi Yoshimura, một trong những lãnh đạo của đảng Duy Tân Nhật Bản (JIP), cho biết hôm nay.

Theo ông Yoshimura, Thủ tướng Takaichi cũng dự kiến tổ chức họp báo vào ngày 19/1 để giải thích rõ hơn về quyết định giải tán Hạ viện và tổ chức bầu cử sớm.

Cùng ngày, Thủ tướng Nhật Bản đã thông báo ý định này cho ông Shunichi Suzuki, Tổng thư ký đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền. Ông Suzuki cho biết cuộc bầu cử sớm nhằm tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi hơn của công chúng đối với liên minh hiện tại giữa LDP và JIP, liên minh mới được hình thành sau khi đối tác cũ rút khỏi chính phủ.

Bà Sanae Takaichi được bổ nhiệm làm nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản vào tháng 10/2025. Nội các của bà hiện nhận được tỷ lệ ủng hộ khoảng 70%, song liên minh cầm quyền chỉ nắm thế đa số mong manh tại Hạ viện, gây khó khăn cho việc thúc đẩy các chương trình nghị sự lớn của chính phủ.

Trước đó, đảng Komeito – đối tác lâu năm của LDP – đã chấm dứt liên minh kéo dài 26 năm do bất đồng liên quan đến các quy định về tài trợ chính trị, sau bê bối quỹ đen làm tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của LDP. Trong vụ việc này, 85 nghị sĩ LDP bị kết luận không kê khai trung thực thu nhập, một số lãnh đạo còn bị cáo buộc bỏ túi hàng triệu USD từ quỹ đảng.

Theo truyền thông địa phương, nếu Hạ viện bị giải tán vào ngày 23/1, tức ngày đầu tiên của kỳ họp Quốc hội, cuộc bầu cử sớm nhiều khả năng sẽ diễn ra vào ngày 8/2.

Giới quan sát nhận định việc rút ngắn thời gian giữa giải tán Quốc hội và tổng tuyển cử cho thấy Thủ tướng Takaichi muốn hạn chế tác động của bầu cử tới các cuộc tranh luận ngân sách. Nội các của bà vừa thông qua ngân sách kỷ lục 122,3 nghìn tỷ yên (tương đương 768 tỷ USD) cho năm tài chính bắt đầu từ tháng 4/2026, với mục tiêu kiểm soát lạm phát và củng cố nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.

Trong bối cảnh khối cầm quyền đang ở thế thiểu số tại Thượng viện, Thủ tướng Takaichi được cho là kỳ vọng cuộc bầu cử sớm sẽ giúp liên minh giành được thế đa số vững chắc hơn, qua đó tạo dư địa chủ động hơn trong chi tiêu và điều hành chính sách của chính phủ.