Sau nhiều năm duy trì xu hướng mua ròng, Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ (CBRT) đã bất ngờ chuyển sang bán và hoán đổi vàng với tổng giá trị ước tính khoảng 20 tỷ USD kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát. Động thái này được cho là một trong những nguyên nhân khiến giá vàng giảm mạnh trong tháng 3, ghi nhận mức sụt giảm theo tháng sâu nhất kể từ năm 2008.
Theo dữ liệu từ Metals Focus, trong khoảng thời gian từ 27/2 đến 27/3, CBRT đã bán ra 52 tấn vàng, khiến lượng dự trữ ròng giảm xuống còn 440 tấn – mức thấp nhất trong hơn hai năm. Đồng thời, ngân hàng này cũng thực hiện các hợp đồng hoán đổi khoảng 79 tấn vàng, về bản chất là cho thuê nhằm tạo dòng tiền, qua đó làm tăng nguồn cung và gây áp lực giảm giá trên thị trường.
Financial Times cho biết tổng giá trị các giao dịch này tiệm cận 20 tỷ USD, diễn ra trong bối cảnh CBRT nỗ lực ổn định đồng lira. Việc tăng thanh khoản USD trở thành ưu tiên hàng đầu, đặc biệt khi phần lớn dự trữ ngoại hối của Thổ Nhĩ Kỳ được nắm giữ dưới dạng vàng.
Không chỉ riêng Thổ Nhĩ Kỳ, những biến động về năng lượng và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang khiến nhiều quốc gia cân nhắc bán vàng nhằm hỗ trợ đồng nội tệ hoặc cải thiện ngân sách. Nga đã bán 15 tấn vàng trong hai tháng đầu năm, trong khi tại Ba Lan, đề xuất bán vàng để phục vụ chi tiêu quốc phòng cũng từng được đưa ra, dù chưa được phê duyệt.
Dù xuất phát chủ yếu từ áp lực nội tại, động thái của Thổ Nhĩ Kỳ nhanh chóng lan tỏa ảnh hưởng ra thị trường toàn cầu, gửi tín hiệu cảnh báo đến các trung tâm giao dịch lớn như New York và London. Trong nhiều năm, các ngân hàng trung ương được xem là lực đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì ở mức cao, nhưng xu hướng này đang có dấu hiệu thay đổi khi chính những “người mua bền bỉ” bắt đầu quay sang bán ra.
Việc một “tay chơi lớn” như Thổ Nhĩ Kỳ rút lui đã tác động mạnh đến tâm lý thị trường. Các đợt tăng giá nhanh chóng bị thay thế bằng áp lực chốt lời, kéo theo làn sóng bán tháo lan rộng.
Điều khiến giới đầu tư lo ngại hơn là nguy cơ hiệu ứng domino. Thổ Nhĩ Kỳ có thể chỉ là trường hợp đầu tiên trong nhóm các nền kinh tế mới nổi buộc phải bán vàng để ứng phó với áp lực nợ, thâm hụt ngân sách và chi phí năng lượng, quốc phòng gia tăng do xung đột.
Nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, áp lực lên đồng lira sẽ chưa thể giảm bớt, đồng nghĩa với khả năng Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục bán vàng để tăng thanh khoản. Khi đó, không chỉ nền kinh tế nước này chịu ảnh hưởng mà thị trường vàng toàn cầu cũng có thể biến động khó lường.
Giới phân tích nhận định xu hướng bán vàng có thể lan rộng, đặc biệt ở các quốc gia nhập khẩu năng lượng như Ấn Độ hoặc các nền kinh tế Trung Á sở hữu dự trữ vàng lớn.
Đợt bán tháo vừa qua đã kéo giá vàng từ vùng đỉnh gần 5.600 USD/ounce xuống còn khoảng 4.600 USD/ounce vào cuối tháng 3. Tuy nhiên, sau thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn, giá vàng đã phục hồi, có thời điểm vượt 4.800 USD/ounce trong ngày 8/4.
Ở chiều ngược lại, không phải tất cả các ngân hàng trung ương đều bán ra. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) vẫn tranh thủ mua ròng khoảng 5 tấn vàng trong tháng 3 – mức cao nhất trong hơn một năm – cho thấy chiến lược tận dụng cơ hội khi giá giảm.
Trong khi đó, một số quốc gia như Pháp lại lựa chọn hướng đi khác khi đưa vàng dự trữ từ nước ngoài về nước. Paris xác nhận đã hoàn tất chương trình hồi hương vàng kéo dài nhiều năm và hiện không còn lưu trữ vàng tại Mỹ.
Bình luận
0