Bước sang những ngày đầu năm 2026, vàng tiếp tục khẳng định vị thế là tài sản trú ẩn hàng đầu khi các kênh đầu tư truyền thống khác như chứng khoán và bất động sản đang trải qua giai đoạn điều chỉnh sâu. Tuy nhiên, khác với những cơn sốt giá mang tính đầu cơ của những năm trước, làn sóng tích lũy vàng hiện nay mang đậm dấu ấn của các ngân hàng trung ương và các quỹ đầu tư định chế lớn trong nỗ lực đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.

Nghịch lý giữa tâm lý đám đông và giá trị thực

Tại thị trường trong nước, khoảng cách giữa giá vàng miếng và giá vàng thế giới vẫn là một bài toán hóc búa đối với các nhà điều tiết chính sách. Việc chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh vàng thông qua các sàn giao dịch tập trung đã giúp giảm thiểu tình trạng thao túng giá, nhưng sức cầu từ phía người dân vẫn duy trì ở mức cao do tâm lý lo ngại lạm phát.

Chuyên gia kinh tế Trần Mạnh Hùng nhận định rằng chúng ta đang chứng kiến một sự dịch chuyển trong hành vi của nhà đầu tư nhỏ lẻ. Thay vì chỉ tập trung vào vàng vật chất với những rủi ro về bảo quản và chênh lệch mua bán lớn, một bộ phận người dùng trẻ đã bắt đầu chuyển hướng sang các chứng chỉ vàng số hoặc các quỹ ETF vàng. Điều này giúp dòng vốn trong xã hội lưu thông linh hoạt hơn thay vì bị "chôn chân" trong những thỏi vàng nằm im trong két sắt.

Bức tường công nghệ và sự minh bạch trong quản lý

Sự chuyên nghiệp hóa thị trường vàng năm 2026 còn thể hiện ở việc áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc (blockchain) cho từng lượng vàng lưu thông. Việc này không chỉ giúp ngăn chặn tình trạng vàng lậu, vàng kém chất lượng mà còn đảm bảo trách nhiệm minh bạch của doanh nghiệp đối với Nhà nước. Sự minh bạch về dòng tiền và các quy định báo cáo nghiêm ngặt đang dần loại bỏ những đơn vị kinh doanh chộp giật, nhường chỗ cho những thương hiệu có năng lực quản trị rủi ro tốt.

Dưới góc nhìn quốc tế, ông Richard Kim, giám đốc một quỹ đầu tư tài sản, cho rằng việc Việt Nam nỗ lực liên thông thị trường vàng trong nước với thế giới thông qua các cơ chế nhập khẩu vàng nguyên liệu theo hạn ngạch là một bước đi đúng đắn. Điều này không chỉ giúp bình ổn giá mà còn tạo ra hành lang pháp lý an toàn để doanh nghiệp tự chủ hơn trong việc đáp ứng nhu cầu sản xuất trang sức xuất khẩu.

Hướng tới một nền kinh tế bớt "vàng hóa"

Dù vàng vẫn là một phần quan trọng trong danh mục tài sản, nhưng mục tiêu dài hạn của Chính phủ vẫn là huy động nguồn lực khổng lồ từ vàng vào phục vụ sản xuất kinh doanh. Các chính sách đặc biệt về trái phiếu vàng hoặc các công cụ tài chính phái sinh đang được cân nhắc nhằm biến vàng từ một loại tài sản tĩnh thành nguồn vốn động cho nền kinh tế.

Sự thịnh vượng bền vững không thể chỉ dựa trên việc tích trữ kim loại quý. Khi các rào cản về hạ tầng số và tư duy đầu tư cũ kỹ dần bị phá bỏ, vàng sẽ trở về đúng vai trò là một công cụ phòng vệ rủi ro, thay vì là một bức tường ngăn cản dòng vốn đổ vào các ngành công nghiệp sáng tạo. Lời giải cho bài toán "vàng hóa" trong năm 2026 chính là sự kết hợp giữa sự kiên định về chính sách của Nhà nước và tính năng động, chuyên nghiệp của các doanh nghiệp kinh doanh kim quý./.