Theo bác sĩ Lê Thị Thanh Huyền, Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), thạch tín trắng (Arsenic trioxide) là hợp chất asen vô cơ có độc tính rất cao. Chỉ cần sử dụng sai chỉ định, sai liều hoặc tiếp xúc kéo dài, chất này có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho nhiều cơ quan trong cơ thể.

Trước đây, thạch tín từng được dùng trong nha khoa để làm chết mô tủy bị viêm nặng khi gây tê không hiệu quả. Tuy nhiên, khoảng 10–15 năm trở lại đây, với sự phát triển của kỹ thuật gây tê và thuốc tê, thạch tín đã hoàn toàn bị loại bỏ khỏi thực hành nha khoa hiện đại. Nếu một cơ sở điều trị vẫn sử dụng hoặc quảng bá chế phẩm chứa thạch tín, đó không được xem là thực hành an toàn.

Bác sĩ Huyền cho biết cần phân biệt rõ thạch tín trắng với “thuốc diệt tủy”. Thạch tín là hóa chất độc mạnh, còn các chế phẩm diệt tủy hiện nay không chứa asen và được thiết kế để tác động tại chỗ, đảm bảo an toàn cho mô quanh răng cũng như toàn cơ thể. Trong nội nha hiện đại, điều trị không còn dựa vào hóa chất làm chết tủy mà là loại bỏ mô tủy bằng phương pháp cơ học dưới gây tê.

Về nguy cơ tại chỗ, thạch tín có thể thấm qua hệ thống ống ngà, lan ra vùng quanh chóp răng và gây hoại tử mô nha chu, xương ổ răng. Tổn thương vì thế không chỉ khu trú trong buồng tủy mà lan sang các mô lân cận. Người bệnh có thể gặp biến chứng như hoại tử mô mềm, tổn thương nướu, tiêu xương ổ răng, thậm chí lộ xương hàm và viêm xương hàm hoại tử. Những tình trạng này gây đau kéo dài, khó phục hồi và có thể dẫn đến mất răng vĩnh viễn.

Ở mức độ toàn thân, ngộ độc asen cấp tính có thể gây nôn ói dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, rối loạn điện giải, tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim, tê bì tay chân, thậm chí suy đa cơ quan và tử vong nếu nặng. Nếu phơi nhiễm kéo dài, asen tích lũy trong cơ thể có thể gây tổn thương thần kinh ngoại biên, bệnh gan mạn, suy thận, biến đổi sắc tố da, dày sừng lòng bàn tay, bàn chân và làm tăng nguy cơ ung thư da, phổi, bàng quang. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy asen liên quan đến tăng nguy cơ bệnh tim mạch và nhồi máu cơ tim.

Vì những rủi ro này, thạch tín không còn bất kỳ chỉ định hợp pháp nào trong nha khoa hiện đại.

Bác sĩ Huyền khuyến cáo, nếu nghi ngờ từng được sử dụng chế phẩm chứa thạch tín khi điều trị răng, người bệnh nên đi khám chuyên khoa răng hàm mặt để kiểm tra lại răng đã điều trị, mô nướu và xương ổ răng, thường bằng thăm khám lâm sàng kết hợp chụp X-quang. Việc này giúp phát hiện sớm các biến chứng như tiêu xương, viêm xương hoặc hoại tử mô quanh chóp.

Ngoài ra, cần chú ý các dấu hiệu bất thường tại chỗ như đau kéo dài, sưng nướu, loét, rỉ dịch, hôi miệng dai dẳng hoặc cảm giác lộ xương. Nếu xuất hiện triệu chứng toàn thân như tê bì tay chân, mệt mỏi không rõ nguyên nhân, thay đổi sắc tố da…, người bệnh nên trao đổi thêm với bác sĩ nội khoa để được đánh giá nguy cơ phơi nhiễm asen mạn tính.