Tăng cường Tiếng Việt cho học sinh vùng biên: Chìa khóa mở cánh cửa tri thức và hòa nhập

Tăng cường tiếng Việt: Nhìn nhận từ thực tiễn địa bàn biên giới

Tại các xã vùng biên giới phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, phần lớn học sinh bước vào bậc tiểu học đều là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Lớn lên trong không gian ngôn ngữ và sinh hoạt truyền thống của đồng bào, các em quen thuộc với tiếng nói mẹ đẻ hơn là tiếng phổ thông. Chính vì vậy, giai đoạn đầu bước chân vào lớp 1 đặt ra không ít thách thức đối với cả người dạy và người học. 

Theo ghi nhận từ thực tế giảng dạy, trong quá trình tiếp thu kiến thức, các em học sinh thường gặp phải những rào cản nhất định. Biểu hiện rõ nét nhất là sự hạn chế về vốn từ vựng, tâm lý rụt rè, e ngại, ít mạnh dạn và thiếu tự tin khi phải giao tiếp hoặc trả lời bằng tiếng Việt trước đông người. Bên cạnh đó, dù các gia đình đã có sự quan tâm nhất định đến việc học tập của con cái như chuẩn bị sách vở, cho con làm quen với việc tập viết ở nhà  nhưng hiệu quả hỗ trợ còn bị thu hẹp đáng kể do những hạn chế khách quan về ngôn ngữ giao tiếp thường ngày tại gia đình.

Dạy học tiếng Việt: Sự chủ động và linh hoạt từ phương pháp sư phạm

Nhận thức rõ tầm quan trọng và tính cấp thiết của việc chuẩn bị năng lực ngôn ngữ cho học sinh từ những bước đi đầu tiên, các trường học vùng biên đã triển khai nhiều lớp tăng cường tiếng Việt. Bằng tinh thần trách nhiệm, sự kiên nhẫn và tình yêu thương, đội ngũ giáo viên tại đây đã đóng vai trò là cầu nối quan trọng đưa con chữ đến với các em nhỏ. Trong quá trình giảng dạy, các em thường gặp khó khăn trong việc diễn đạt bằng lời nói và e dè khi giao tiếp. Để khắc phục tình trạng này, giáo viên phải thường xuyên duy trì việc giao tiếp trực tiếp với học sinh, tạo ra không gian cởi mở nhằm giúp ngôn ngữ của các em phát triển thuận lợi hơn. Bên cạnh đó, khi học sinh mới ra lớp và còn nhiều bỡ ngỡ, giáo viên chủ động tạo lập môi trường gần gũi thông qua những hội thoại ngắn gọn. 

Việc làm quen từng bước này không chỉ giúp giáo viên truyền tải kiến thức hiệu quả mà còn tạo tâm lý thoải mái để học sinh mạnh dạn, tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng phổ thông giao tiếp với thầy cô và bạn bè. Công tác giảng dạy được chú trọng đồng bộ từ các bài tập cơ bản nhất như cầm bút, tập viết, làm quen với bảng chữ cái, chữ số cho đến việc thực hành giao tiếp trong sinh hoạt hàng ngày. Sự đồng hành sát sao này giúp từng bước xóa nhòa khoảng cách ngôn ngữ giữa các em học sinh vùng cao với chương trình giáo dục chung.

Hiệu quả tăng cường tiếng Việt: Những chuyển biến tích cực và sự ghi nhận từ phụ huynh

Từ những nỗ lực bền bỉ của nhà trường và giáo viên, những đổi thay tích cực đã bắt đầu xuất hiện trong từng lớp học vùng biên. Các em học sinh từ chỗ còn e dè, bẽn lẽn trong những ngày đầu đến lớp, nay đã mạnh dạn hơn trong việc giơ tay phát biểu, đọc bài và trả lời các câu hỏi bằng tiếng Việt. Sự tiến bộ của các em học sinh cũng mang lại niềm vui và sự an tâm lớn cho các bậc phụ huynh. Nhờ sự quan tâm, uốn nắn tận tình của nhà trường cùng các phương pháp sư phạm linh hoạt, con em tại địa phương đã mạnh dạn hơn, tiến bộ rõ rệt trong giao tiếp, tích cực giơ tay phát biểu và hòa nhập tốt hơn với môi trường học tập mới.

Việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh đồng bào dân tộc thiểu số vùng biên giới mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, là những bước đi vững chắc đầu tiên trong hành trình chinh phục tri thức của các em, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đời sống văn hóa - xã hội tại địa phương.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html