Ung thư là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Đáng nói, nhiều loại ung thư tiến triển lặng lẽ trong thời gian dài mà không biểu hiện rõ ràng. Khi các dấu hiệu như sụt cân bất thường, mệt mỏi kéo dài, đau dai dẳng hay xuất huyết không rõ nguyên nhân xuất hiện, bệnh thường đã chuyển sang giai đoạn tiến triển, khiến việc điều trị phức tạp và tốn kém hơn nhiều. Thói quen “không đau không khám” vẫn còn phổ biến, nhưng với ung thư, đợi đến khi có triệu chứng rõ rệt đôi khi đồng nghĩa với việc bỏ lỡ giai đoạn vàng điều trị.

Tầm soát ung thư là hoạt động kiểm tra sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường hoặc tổn thương tiền ung thư khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng. Đây là bước sàng lọc ban đầu, không phải chẩn đoán xác định. Khi phát hiện yếu tố nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu hơn để làm rõ tình trạng bệnh. Nhờ đó, ung thư có thể được phát hiện từ giai đoạn rất sớm, khi khả năng điều trị thành công cao và ít ảnh hưởng đến chất lượng sống.

Tăng cơ hội điều trị thành công: Ung thư ở giai đoạn sớm thường còn khu trú, chưa di căn, nên việc điều trị đơn giản hơn, ít biến chứng và tỷ lệ sống cao hơn đáng kể.

Giảm chi phí điều trị: Bệnh ở giai đoạn muộn thường đòi hỏi phác đồ điều trị kéo dài với nhiều phương pháp kết hợp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị… gây áp lực lớn về tài chính và tinh thần. Phát hiện sớm giúp quá trình can thiệp nhẹ nhàng hơn.

Bảo toàn chất lượng cuộc sống: Người bệnh được điều trị sớm thường ít gặp tác dụng phụ nặng, thời gian hồi phục nhanh và có thể duy trì sinh hoạt, công việc gần như bình thường.

Tâm lý chủ động, an tâm hơn: Tầm soát định kỳ giúp mỗi người hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình, từ đó điều chỉnh lối sống phù hợp và giảm bớt lo lắng không cần thiết.

Mọi người trưởng thành đều nên quan tâm đến tầm soát định kỳ. Tuy nhiên, các nhóm nguy cơ cao cần đặc biệt chú ý gồm:

Người trên 40 tuổi

Người có tiền sử gia đình mắc ung thư

Người hút thuốc lá, sử dụng rượu bia nhiều

Người thừa cân, béo phì, ít vận động

Người thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại

Người mắc bệnh mạn tính như viêm gan B, viêm gan C, viêm dạ dày mạn tính…

Dựa vào độ tuổi, giới tính và yếu tố nguy cơ, bác sĩ sẽ tư vấn danh mục tầm soát phù hợp cho từng người.

Nhiều loại ung thư có thể được phát hiện sớm hiệu quả thông qua tầm soát, như:

Ung thư vú (siêu âm, chụp nhũ ảnh)

Ung thư cổ tử cung (Pap smear, xét nghiệm HPV)

Ung thư đại trực tràng (xét nghiệm máu ẩn trong phân, nội soi đại tràng)

Ung thư gan (siêu âm gan, xét nghiệm AFP)

Ung thư phổi (chụp CT liều thấp cho nhóm nguy cơ cao)

Ung thư dạ dày (nội soi dạ dày)

Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính và tiền sử sức khỏe của từng người.

Tầm soát giúp phát hiện sớm nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ung thư. Vì vậy, mỗi người vẫn cần duy trì lối sống khoa học: ăn nhiều rau xanh, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, tránh thuốc lá và hạn chế rượu bia. Kết hợp phòng ngừa chủ động với tầm soát định kỳ là chiến lược bảo vệ sức khỏe bền vững.

Ung thư không còn đồng nghĩa với “án tử” nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Tầm soát định kỳ là cách mỗi người tự trao cho mình thêm cơ hội sống khỏe mạnh bên gia đình và người thân. Đừng chờ đến khi cơ thể phát tín hiệu cảnh báo mới hành động — bởi với ung thư, sớm một bước có thể tạo nên khác biệt cho cả tương lai.