Theo định hướng quy hoạch dài hạn, trục sông Hồng không còn chỉ là hành lang thoát lũ hay ranh giới tự nhiên mà được xác định là không gian sinh thái trung tâm, đồng thời là trục phát triển văn hóa – du lịch – dịch vụ mang tính biểu tượng mới của Thủ đô. Đây được xem là bước chuyển quan trọng khi dòng sông gắn bó hàng nghìn năm với lịch sử Thăng Long – Hà Nội lần đầu giữ vai trò hạt nhân trong cấu trúc đô thị.

Dọc theo sông Hồng, không gian sẽ được tổ chức như một đại lộ cảnh quan liên tục, kết nối các khu vực văn hóa – lịch sử – sáng tạo từ Ba Vì – Sơn Tây, qua Cổ Loa, khu vực nội đô lịch sử đến cửa ngõ phía Đông thành phố.

Thành phố định hướng ưu tiên phát triển hệ thống không gian công cộng mở như công viên ven sông, quảng trường văn hóa, tuyến đi bộ, bến thuyền du lịch và các điểm ngắm cảnh. Mục tiêu là từng bước hình thành “mặt tiền sông” cho Hà Nội – yếu tố còn thiếu trong nhiều thập niên.

Về du lịch, sông Hồng được xem là trục xương sống để tái cấu trúc sản phẩm du lịch đô thị, kết nối di sản với các trải nghiệm đương đại. Những điểm đến quan trọng như Hoàng thành Thăng Long, khu phố cổ, hồ Tây, Cổ Loa, các làng cổ ven sông hay bãi giữa sông Hồng sẽ được liên kết bằng hệ thống du lịch đường thủy, đường bộ và không gian đi bộ liên hoàn. Du lịch sông nước, vốn chưa phát triển tương xứng, được kỳ vọng trở thành sản phẩm đặc trưng mới của Hà Nội.

Quy hoạch cũng nhấn mạnh yếu tố văn hóa sáng tạo. Các bãi sông, bãi nổi và không gian ven đê sẽ được khai thác linh hoạt để tổ chức lễ hội, trình diễn nghệ thuật, triển lãm ngoài trời và sự kiện du lịch – văn hóa quy mô lớn. Điều này góp phần làm sống lại không gian sông nước từng bị hạn chế khai thác, đồng thời hướng tới hình thành các “điểm đến sự kiện” theo xu hướng của nhiều đô thị lớn trên thế giới.

Song song với phát triển du lịch, trục sông Hồng còn giữ vai trò không gian sinh thái trọng yếu, góp phần điều hòa khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao chất lượng sống đô thị. Các dự án ven sông phải tuân thủ nghiêm các quy định về thoát lũ, bảo vệ hệ sinh thái, hạn chế bê tông hóa, ưu tiên kiến trúc xanh và công trình thấp tầng nhằm bảo đảm phát triển bền vững.

Từ góc độ kinh tế – du lịch, việc hình thành trục cảnh quan sông Hồng được đánh giá sẽ tạo dư địa tăng trưởng mới cho ngành du lịch Hà Nội, kéo dài thời gian lưu trú của du khách và giảm áp lực cho khu vực nội đô. Khi được kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông chiến lược và các đô thị vệ tinh, trục sông còn đóng vai trò liên kết vùng, mở rộng không gian du lịch của Thủ đô.

Có thể thấy, quy hoạch trục sông Hồng không chỉ là một hạng mục phát triển hạ tầng mà còn thể hiện định hướng mới của Hà Nội: đưa di sản sông nước trở lại trung tâm đời sống đô thị, biến dòng sông lịch sử thành động lực cho du lịch, văn hóa và sáng tạo trong giai đoạn phát triển dài hạn.