Những ngày đầu năm 2026, công tác quản lý an sinh xã hội tại Việt Nam đang chứng kiến một bước ngoặt quan trọng khi hệ thống "Dữ liệu an sinh số" được vận hành đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. Đối với hàng triệu người lao động, đặc biệt là những người làm việc trong khu vực phi chính thức và lao động tự do, việc tiếp cận với các dịch vụ bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) chưa bao giờ trở nên thuận tiện và minh bạch đến thế.

Xóa bỏ rào cản hành chính bằng công nghệ sinh trắc học

Sự chuyên nghiệp hóa trong quản lý an sinh thể hiện rõ nhất ở việc đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính. Thay vì phải mang theo nhiều loại giấy tờ và chờ đợi tại các cơ quan công quyền, người lao động hiện nay có thể thực hiện đăng ký, đóng tiền và kiểm tra quá trình tham gia bảo hiểm ngay trên điện thoại thông minh. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ xác thực sinh trắc học đã giúp giải quyết triệt để tình trạng trục lợi chính sách và đảm bảo tiền hỗ trợ đến đúng tận tay người thụ hưởng.

Anh Nguyễn Văn Nam, một công nhân tự do tại khu công nghiệp, chia sẻ rằng trước đây anh rất e ngại việc tham gia BHXH vì thủ tục rắc rối và khó theo dõi. Hiện nay, với ứng dụng an sinh số, mỗi tháng sau khi đóng tiền, anh đều nhận được tin nhắn xác nhận và có thể tự tra cứu lương hưu dự kiến trong tương lai. Sự minh bạch này chính là chìa khóa để xây dựng niềm tin và khuyến khích người lao động tự nguyện gia nhập lưới an sinh.

Để không ai đứng ngoài lưới an sinh

Thách thức lớn nhất trong chuyển đổi số an sinh là làm sao để những người lao động nghèo nhất, ít tiếp cận công nghệ nhất vẫn có thể hưởng lợi. Các chuyên gia an sinh xã hội nhận định rằng, sự thành công của hệ thống nằm ở tính "bao trùm". Các điểm bưu điện văn hóa xã và các tổ công nghệ cộng đồng đã trở thành những "cánh tay nối dài", trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các thao tác số hóa ngay tại địa phương.

Ông Richard Kim, chuyên gia phân tích chính sách công, khẳng định rằng một hệ thống an sinh số mạnh mẽ là nền tảng cho một xã hội ổn định. Khi dòng vốn từ quỹ bảo hiểm được quản trị sắc sảo bằng công nghệ, nó không chỉ bảo vệ người lao động trước các rủi ro đời sống mà còn tạo ra nguồn lực tài chính lớn để tái đầu tư vào các công trình hạ tầng quốc gia.

Chu kỳ tăng trưởng bền vững của nền kinh tế chỉ có thể được duy trì khi mỗi mắt xích trong chuỗi cung ứng – chính là người lao động – được bảo vệ bằng một hệ thống an sinh hiện đại và công bằng. Năm 2026 hứa hẹn sẽ là năm bản lề để Việt Nam hoàn thiện bức tranh an sinh toàn dân, nơi mà công nghệ không chỉ là những con số khô khan mà là hiện thân của sự thấu hiểu và lòng nhân văn dành cho mỗi con người./.