Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 340/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2/2026. Văn bản pháp lý này quy định chi tiết các hình thức xử phạt, mức phạt tiền và biện pháp khắc phục hậu quả đối với hàng loạt hành vi vi phạm trong kinh doanh vàng, ngoại hối và hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định là quy định phạt tiền từ 10-20 triệu đồng đối với hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định. Mức phạt này cũng áp dụng cho các trường hợp tái phạm việc mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép kinh doanh hoặc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.

Đối với các vi phạm về niêm yết và tiêu chuẩn sản phẩm, mức phạt từ 30-50 triệu đồng sẽ được áp dụng nếu tổ chức, cá nhân không công khai giá mua - bán, không công bố tiêu chuẩn chất lượng hoặc không ghi nhãn hàng hóa theo quy định. Đặc biệt, hành vi kinh doanh mua, bán vàng miếng thông qua các đại lý ủy nhiệm hoặc sản xuất, kinh doanh vàng trang sức khi không đủ điều kiện sẽ bị phạt từ 140-180 triệu đồng. Các sai phạm nghiêm trọng nhất như kinh doanh vàng miếng không có giấy phép hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu trái phép có thể đối mặt với mức phạt từ 300-400 triệu đồng.

Trong lĩnh vực ngoại hối, Nghị định phân hóa mức phạt dựa trên giá trị giao dịch. Việc mua, bán ngoại tệ tại các tổ chức không được phép hoặc giao dịch giữa các cá nhân với nhau có giá trị dưới 1.000 USD sẽ bị phạt cảnh cáo. Tuy nhiên, nếu giá trị giao dịch từ 100.000 USD trở lên, mức phạt tiền sẽ tăng lên từ 80-100 triệu đồng. Đây là động thái quyết liệt nhằm xóa bỏ tình trạng thị trường ngoại tệ tự do thiếu kiểm soát.

Về hoạt động của các tổ chức tín dụng, Nghị định quy định mức phạt từ 100-300 triệu đồng đối với các vi phạm về góp vốn, mua cổ phần hoặc nắm giữ cổ phiếu không đúng quy định của Luật Các tổ chức tín dụng. Các hành vi thao túng giới hạn góp vốn hoặc mua cổ phần vượt ngưỡng cho phép cũng sẽ bị xử lý nghiêm để đảm bảo an toàn hệ thống.

Ngoài ra, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng được giám sát chặt chẽ với mức phạt lên tới 150 triệu đồng cho các hành vi không thẩm định trái phiếu trước khi mua hoặc sử dụng vốn phát hành trái phiếu sai mục đích. Đáng chú ý, hành vi không sử dụng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt trong giao dịch trái phiếu sẽ bị phạt từ 30-50 triệu đồng. Nghị định nêu rõ, các mức phạt tiền nêu trên áp dụng đối với cá nhân; đối với tổ chức, mức phạt sẽ bằng 2 lần mức phạt áp dụng cho cá nhân có cùng hành vi vi phạm./.