Sắc màu văn hóa dân tộc Mông hội tụ và tỏa sáng tại Điện Biên

Văn hóa dân tộc Mông hội tụ giữa núi rừng Điện Biên

Tối 9/10, tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên, tỉnh Điện Biên, Lễ khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV, năm 2026 diễn ra với chủ đề "Sắc màu văn hóa dân tộc Mông - Hội tụ và tỏa sáng".

Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên tổ chức, diễn ra từ ngày 9 đến 11/10. Ngày hội quy tụ gần 800 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên đến từ 11 tỉnh, tạo nên không gian gặp gỡ, giao lưu và giới thiệu những nét đặc trưng trong đời sống văn hóa của đồng bào Mông.

Ngay từ chương trình khai mạc, âm thanh tiếng khèn hòa cùng những điệu múa truyền thống và sắc màu trang phục thổ cẩm đã mang đến không khí rộn ràng. Những hình ảnh quen thuộc trong đời sống đồng bào vùng cao được tái hiện qua nghệ thuật trình diễn, mở đầu cho chuỗi hoạt động tôn vinh bản sắc dân tộc.

Không chỉ là dịp gặp gỡ của các nghệ nhân, ngày hội còn tạo điều kiện để người dân và du khách tìm hiểu những giá trị văn hóa được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.

Trong đó, tiếng khèn Mông, trang phục truyền thống, các phong tục và sinh hoạt cộng đồng trở thành những điểm nhấn, thể hiện sự phong phú trong đời sống tinh thần của đồng bào.

Thông qua các hoạt động giao lưu, ngày hội góp phần tăng cường sự gắn kết giữa các địa phương, đồng thời khẳng định vai trò của cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Văn hóa Mông được tái hiện qua những trải nghiệm đặc sắc

Bên cạnh chương trình nghệ thuật, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV còn mang đến nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với đời sống thường ngày của đồng bào.

Du khách có cơ hội tìm hiểu nghệ thuật trình diễn khèn Mông, các nghề thủ công truyền thống, hoạt động văn nghệ quần chúng, thể thao và trò chơi dân gian.

Đặc biệt, những nét vẽ sáp ong tinh xảo trên trang phục truyền thống là một trong những hình ảnh thể hiện sự khéo léo, sáng tạo của đồng bào Mông. Không chỉ tạo nên vẻ đẹp riêng cho trang phục, các họa tiết còn góp phần lưu giữ những giá trị thẩm mỹ được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Cùng với đó, tiếng khèn giữ vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa cộng đồng. Âm thanh của khèn xuất hiện trong các hoạt động giao lưu, trình diễn và những dịp sinh hoạt truyền thống, góp phần tạo nên bản sắc riêng của đồng bào Mông.

Từ những bộ trang phục nhiều màu sắc đến các làn điệu dân gian, mỗi hoạt động tại ngày hội đều góp phần giới thiệu những nét đẹp trong đời sống của người Mông.

Không gian văn hóa còn được mở rộng thông qua các hoạt động thể thao và trò chơi dân gian. Đây vừa là dịp giao lưu giữa các đoàn tham dự, vừa tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận những sinh hoạt truyền thống của cộng đồng.

Qua đó, ngày hội hướng đến việc gìn giữ các giá trị văn hóa trong đời sống hôm nay, đồng thời khuyến khích sự tham gia của nhiều thế hệ trong hoạt động bảo tồn di sản.

Tôn vinh 11 cá nhân có đóng góp gìn giữ văn hóa Mông

Một trong những nội dung ý nghĩa tại lễ khai mạc là hoạt động trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho 11 cá nhân tiêu biểu đại diện các địa phương tham gia ngày hội.

Đây là những nghệ nhân, người có uy tín và cá nhân tích cực trong công tác bảo tồn, thực hành, truyền dạy và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mông.

Theo Quyết định số 2643/QĐ-BVHTTDL ngày 6/10/2026, 11 cá nhân được tặng Bằng khen nhằm ghi nhận những đóng góp trong quá trình gìn giữ và trao truyền di sản.

Trong số đó có nghệ nhân Giàng A Cu của tỉnh Điện Biên; ông Lưu Văn Sơn, cá nhân tiêu biểu trong thực hành và truyền dạy khèn Mông tại Cao Bằng; nghệ nhân Vừ Lầu Phổng của tỉnh Nghệ An cùng nhiều cá nhân tiêu biểu đến từ các địa phương khác.

Việc tôn vinh những người trực tiếp gìn giữ di sản không chỉ ghi nhận đóng góp của các nghệ nhân mà còn khẳng định vai trò của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc dân tộc.

Bởi những giá trị văn hóa truyền thống được duy trì không chỉ qua các hoạt động biểu diễn, mà còn thông qua đời sống thường ngày, quá trình thực hành và truyền dạy giữa các thế hệ.

Đặc biệt, sự tham gia của các nghệ nhân đến từ nhiều tỉnh đã góp phần làm nổi bật tính đa dạng của văn hóa Mông tại các vùng miền, đồng thời tạo cơ hội giao lưu và chia sẻ kinh nghiệm trong công tác bảo tồn.

Gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch Điện Biên

Không chỉ tôn vinh di sản, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV còn là dịp giới thiệu những điểm đến đặc sắc của Điện Biên, vùng đất nơi cực Tây Tổ quốc.

Tại lễ khai mạc, tỉnh Điện Biên trao Quyết định công nhận hai điểm du lịch gồm Cột cờ A Pa Chải, xã Sín Thầu và bản Tù Lu - Tìa Ló, xã Pu Nhi.

Hai điểm đến mang những giá trị khác nhau, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch của địa phương.

Cột cờ A Pa Chải được xem là biểu tượng chủ quyền nơi biên cương, gắn với niềm tự hào về Tổ quốc. Đến với khu vực Sín Thầu, A Pa Chải, du khách có cơ hội chiêm ngưỡng cảnh quan núi rừng hùng vĩ, tìm hiểu văn hóa của đồng bào Hà Nhì và cảm nhận những giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất cực Tây.

Trong khi đó, bản Tù Lu, Tìa Ló nằm dưới chân đỉnh Phù Lồng, thuộc xã Pu Nhi, là không gian sinh sống của đồng bào Mông với cảnh quan thiên nhiên và những nét văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Đến đây, du khách có thể trải nghiệm các hoạt động sinh hoạt cộng đồng, tìm hiểu trò chơi Tù Lu, thưởng thức ẩm thực địa phương, khám phá nghề thủ công và giao lưu văn nghệ.

Bên cạnh đó, hình thức lưu trú homestay cũng tạo điều kiện để du khách tiếp cận gần hơn với đời sống thường ngày của người dân bản địa.

Việc công nhận hai điểm du lịch được kỳ vọng góp phần quảng bá tiềm năng địa phương, tạo thêm cơ hội phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa và phát huy giá trị cảnh quan thiên nhiên.

Đồng thời, đây cũng là hướng đi nhằm kết nối hoạt động du lịch với cộng đồng, để những giá trị truyền thống tiếp tục được gìn giữ và giới thiệu đến du khách.

Sắc màu văn hóa Mông tỏa sáng qua ba chương nghệ thuật

Điểm nhấn của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật đặc biệt "Sắc màu văn hóa dân tộc Mông - Hội tụ và tỏa sáng", được xây dựng với ba chương gồm "Trên đỉnh non cao", "Sắc màu văn hóa dân tộc Mông" và "Hội tụ và tỏa sáng".

Chương trình mở đầu bằng hoạt cảnh đại hòa tấu "Tiếng khèn gọi bạn - Về trong ngày hội", kết hợp âm nhạc, múa và sự tham gia của các nghệ nhân đến từ 11 tỉnh.

Tiếng khèn vang lên giữa không gian sân khấu, hòa cùng những điệu múa tập thể, tạo nên bầu không khí rộn ràng và thể hiện tinh thần đoàn kết của đồng bào các dân tộc.

Ở chương đầu tiên, "Trên đỉnh non cao", các tiết mục nghệ thuật tái hiện hình ảnh núi rừng, đời sống lao động và không gian sinh hoạt của đồng bào vùng cao.

Những hoạt cảnh như "Chợ phiên gặp gỡ", cùng các tiết mục "Xuống chợ phiên", "Chếnh choáng chợ xuân" và "Phiên chợ vùng cao" đưa khán giả đến với không gian chợ phiên, nơi giao lưu, gặp gỡ và lưu giữ nhiều nét đẹp trong đời sống cộng đồng.

Qua âm nhạc, vũ điệu và nghệ thuật trình diễn, hình ảnh những phiên chợ vùng cao hiện lên sinh động, thể hiện sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên và những giá trị văn hóa truyền thống.

Tiếp nối chương trình, chương hai "Sắc màu văn hóa dân tộc Mông" mang đến các tiết mục "Xuân về trên bản Mông" và "Gặp nhau rừng mơ".

Không gian nghệ thuật được xây dựng từ những hình ảnh gần gũi trong đời sống đồng bào, qua đó thể hiện nét đẹp văn hóa và tinh thần lạc quan của người dân vùng cao.

Đến chương ba "Hội tụ và tỏa sáng", chương trình chuyển sang không khí trẻ trung, sôi động hơn với các tiết mục kết hợp giữa âm hưởng dân gian và nghệ thuật đương đại.

Trong đó, các tiết mục "Điện Biên đón Người", "Gọi mùa yêu", "Để Mị nói cho mà nghe", "Tinh hoa Việt Nam" và "Việt Nam hướng về tương lai" góp phần thể hiện sự tiếp nối giữa truyền thống và hiện đại.

Đặc biệt, sự xuất hiện của những tiết mục âm nhạc đương đại tạo thêm sắc thái mới cho chương trình, đồng thời thể hiện cách tiếp cận sáng tạo trong việc giới thiệu văn hóa dân tộc đến công chúng.

Khép lại chương trình nghệ thuật là tiết mục "Việt Nam hướng về tương lai", với sự tham gia của tập thể nghệ sĩ, diễn viên. Sau đó, hoạt động "Vũ hội khèn Mông" tiếp tục kết nối các nghệ nhân, nghệ sĩ và đồng bào trong không khí ngày hội.

Sự kết hợp giữa những giai điệu dân gian và các hình thức biểu diễn hiện đại đã tạo nên bức tranh đa sắc, nơi bản sắc truyền thống được tiếp nối bằng sức sáng tạo của các thế hệ.

Lan tỏa giá trị văn hóa Mông trong đời sống đương đại

Không chỉ dừng lại ở những hoạt động trình diễn, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV còn mang ý nghĩa kết nối cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào và nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc.

Thông qua sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên và vận động viên đến từ 11 tỉnh, ngày hội tạo nên không gian giao lưu giữa những cộng đồng người Mông ở nhiều vùng miền.

Mỗi đoàn mang đến những nét văn hóa đặc trưng, góp phần làm nổi bật sự đa dạng trong đời sống truyền thống của đồng bào.

Đồng thời, việc kết hợp giữa hoạt động nghệ thuật, trải nghiệm văn hóa và quảng bá điểm đến cho thấy định hướng gắn công tác bảo tồn di sản với phát triển du lịch địa phương.

Trong bối cảnh đời sống ngày càng đổi thay, những hoạt động như ngày hội còn góp phần tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận các giá trị truyền thống, từ đó nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Sau ba ngày diễn ra từ 9 đến 11/10, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV để lại dấu ấn qua những sắc màu thổ cẩm, âm thanh tiếng khèn và các hoạt động giao lưu đậm bản sắc.

Từ những nghệ nhân tận tâm gìn giữ di sản đến các thế hệ trẻ tiếp nối truyền thống, văn hóa Mông tiếp tục được lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Ngày hội khép lại nhưng thông điệp về tinh thần đoàn kết, gìn giữ bản sắc và khát vọng vươn lên vẫn được tiếp nối, góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html