Năm 2025 được xem là giai đoạn bứt phá của ngành robot hình người Trung Quốc khi hàng loạt sản phẩm bắt đầu xuất hiện trong đời sống thực tế. Theo nhiều chuyên gia, các doanh nghiệp Trung Quốc hiện đang chiếm ưu thế rõ rệt so với đối thủ Mỹ về tốc độ phát triển cũng như quy mô sản xuất.

Selina Xu, phụ trách chính sách Trung Quốc và AI tại văn phòng của cựu CEO Google Eric Schmidt, nhận định với TechCrunch rằng trong giai đoạn đầu của thị trường robot hình người, các công ty Trung Quốc đang dẫn trước nhờ khả năng sản xuất nhanh và số lượng lớn.

Một trong những lợi thế quan trọng của Trung Quốc là chuỗi cung ứng phần cứng được hình thành từ ngành xe điện, bao gồm cảm biến, pin và nhiều linh kiện quan trọng. Cùng với nền tảng sản xuất công nghiệp mạnh, điều này giúp các doanh nghiệp trong nước phát triển robot nhanh hơn so với nhiều đối thủ phương Tây.

Ngoài ra, robot cũng là lĩnh vực ưu tiên trong chiến lược “Made in China 2025” được Trung Quốc khởi động hơn một thập kỷ trước. Ban đầu tập trung vào tự động hóa, chiến lược này sau đó chuyển trọng tâm sang robot hình người khi công nghệ AI đa phương thức – cho phép máy móc hoạt động linh hoạt trong môi trường thực – đạt nhiều bước tiến quan trọng.

Nhờ đó, số lượng robot hình người do Trung Quốc sản xuất tăng nhanh. Theo dữ liệu do Forbes công bố hồi tháng 1, toàn cầu đã xuất xưởng hơn 13.000 robot hình người, trong đó năm nhà sản xuất đứng đầu đều đến từ Trung Quốc, gồm Agibot, Unitree, UBTech, Leju Robotics và Engine AI. Số lượng này được dự đoán sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới.

Không chỉ dẫn đầu về sản lượng, robot hình người Trung Quốc cũng được đánh giá có chất lượng ngày càng hoàn thiện. Theo Viện Nghiên cứu Ôtô Gasgoo, các doanh nghiệp trong nước đã cải thiện đáng kể từ linh kiện cốt lõi, thiết kế phần cứng đến phần mềm và hệ sinh thái nghiên cứu – phát triển.

Đầu năm nay, robot hình người Trung Quốc bắt đầu xuất hiện nhiều hơn tại các sự kiện quốc tế. Ngày 9/2, trong lễ đón Tết Nguyên đán tại trụ sở Liên Hợp Quốc, ba robot Yuanzheng A2, Lingxi X2 và Kuto D1 của Agibot đã tham dự sự kiện trước đại diện của hơn 120 quốc gia và hàng trăm khách mời.

Theo Gasgoo, đây là lần hiếm hoi robot hình người được giới thiệu tại một diễn đàn ngoại giao lớn, cho thấy nỗ lực của các doanh nghiệp Trung Quốc trong việc khẳng định năng lực công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trên thực tế, nhiều hãng robot Trung Quốc đã bắt đầu mở rộng ra thị trường quốc tế từ năm ngoái, nhưng hoạt động còn rời rạc. Từ đầu năm nay, quá trình này diễn ra mạnh mẽ hơn.

Agibot là một trong những công ty tích cực nhất. Tháng 1, doanh nghiệp này mở trung tâm trải nghiệm robot hình người đầu tiên ở nước ngoài tại Malaysia. Cuối tháng, hãng tiếp tục giới thiệu sản phẩm tại Milan (Italy) và sau đó ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Minth Group để mở rộng hoạt động tại thị trường châu Âu.

Trong khi đó, Songyan Dynamics (Noetix Robotics) đặt mục tiêu mở rộng sang các thị trường lớn như Bắc Mỹ, Trung Đông, châu Âu, Đông Nam Á, Nhật Bản và Hàn Quốc. Công ty dự kiến nâng quy mô sản xuất lên hàng nghìn robot vào quý II/2026, đồng thời xây dựng hệ thống quản lý sản xuất và chuỗi cung ứng để phục vụ khách hàng quốc tế.

Unitree Robotics cũng đã lên kế hoạch toàn cầu hóa từ năm 2018. Theo nhà sáng lập Wang Xingxing, doanh thu từ thị trường nước ngoài có thể chiếm khoảng một nửa tổng doanh thu của công ty trong tương lai.

Ngoài ra, Magic Atom đã thiết lập mạng lưới nghiên cứu, trưng bày và giao hàng tại 27 quốc gia và vùng lãnh thổ, với mục tiêu trở thành thương hiệu robot toàn cầu.

Theo CEO Gasgoo Zhou Xiaoying, năm 2025 có thể được xem là “năm đầu tiên sản xuất hàng loạt” của robot hình người Trung Quốc. Sau khi thử nghiệm thành công tại thị trường nội địa, nhiều doanh nghiệp đang chuyển từ việc đơn thuần bán sản phẩm sang xây dựng sự hiện diện lâu dài ở nước ngoài.

Ưu thế về chuỗi cung ứng giúp các công ty Trung Quốc giảm chi phí và tăng tốc sản xuất. Dữ liệu của Gasgoo cho thấy tỷ lệ nội địa hóa linh kiện cốt lõi như bộ điều khiển, pin hay các cấu trúc cơ khí đã vượt 50%.

Ở một số công nghệ quan trọng như động cơ servo, bộ giảm tốc hay vitme bi, doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang đạt những bước tiến đáng kể và bắt đầu sản xuất hàng loạt.

Nhờ vậy, chi phí sản xuất robot giảm đáng kể. Ví dụ, bàn tay robot DexHand021 Pro với 22 bậc tự do có giá từ 14.000 đến 28.000 USD, chỉ bằng khoảng 1/5 so với sản phẩm tương đương của phương Tây. Một robot hình người hoàn chỉnh của Trung Quốc hiện có giá chỉ bằng 50–70% so với sản phẩm nước ngoài.

Ngoài ra, cạnh tranh gay gắt giữa hàng trăm doanh nghiệp trong nước cũng thúc đẩy các công ty tìm kiếm thị trường mới để duy trì tăng trưởng.

Dù vậy, quá trình mở rộng ra quốc tế của robot hình người Trung Quốc không phải không có rủi ro. Theo Interesting Engineering, vấn đề đầu tiên là tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý tại thị trường sở tại.

Robot hình người tích hợp nhiều cảm biến, pin và hệ thống AI nên liên quan đến các quy định về an toàn điện tử, bảo mật dữ liệu và luồng dữ liệu xuyên biên giới. Mỗi khu vực lại có tiêu chuẩn riêng, như Bắc Mỹ chú trọng an toàn sản phẩm, trong khi châu Âu đặt nặng yếu tố môi trường và quyền riêng tư.

Thách thức lớn hơn đến từ yếu tố chính sách. Một số quốc gia vẫn thận trọng với việc robot hình người tham gia sâu vào đời sống xã hội. Cuối năm ngoái, tại Quốc hội Mỹ đã xuất hiện đề xuất Đạo luật Robot hình người 2025 nhằm hạn chế chính phủ liên bang mua robot AI từ một số quốc gia, trong đó có Trung Quốc.

Bên cạnh rào cản pháp lý, việc xây dựng niềm tin và hệ thống dịch vụ tại địa phương cũng là thử thách lớn. Theo Gasgoo, thành công lâu dài không chỉ phụ thuộc vào việc bán sản phẩm mà còn đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về văn hóa, thói quen tiêu dùng và môi trường pháp lý của từng thị trường.

Một vấn đề khác là dịch vụ hậu mãi. Robot hình người thường cần quá trình điều chỉnh và bảo trì phức tạp, trong khi đội ngũ kỹ thuật của các hãng chủ yếu đặt tại Trung Quốc. Theo công ty tư vấn Interact Analysis, các nhà sản xuất cần tăng cường dịch vụ hỗ trợ tại chỗ nếu muốn phát triển bền vững tại châu Âu và Mỹ.

Hiện nay, robot hình người chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu, giáo dục, giải trí hoặc một số nhiệm vụ như tuần tra an ninh. Việc ứng dụng rộng rãi trong sản xuất công nghiệp hay dịch vụ gia đình vẫn còn hạn chế.

Các chuyên gia cho rằng robot hình người phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn, độ ổn định và bảo mật dữ liệu cao hơn nhiều so với các sản phẩm công nghệ khác. Người dùng cũng đặt ưu tiên vào khả năng điều khiển và độ tin cậy thay vì chỉ chú trọng hiệu suất.

Theo Gasgoo, làn sóng mở rộng robot hình người ra thế giới trong những năm tới sẽ là phép thử quan trọng đối với ngành công nghiệp này. Chỉ khi vượt qua các rào cản về quy định, công nghệ, dịch vụ và hệ sinh thái, doanh nghiệp Trung Quốc mới có thể trở thành những nhân tố định hình thị trường toàn cầu.