Kiến tạo đô thị thế kỷ: Áp lực phải "lớn lên" khác biệt

Việc rà soát và lập quy hoạch Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn kéo dài đến 100 năm (tức khoảng năm 2125) không chỉ là một nhiệm vụ hành chính thông thường mà là một "bản giao hưởng" kiến trúc vĩ đại, yêu cầu sự đột phá về tư duy. Hiện tại, Hà Nội đang phải đối mặt với "căn bệnh nan y" của các đô thị lớn: ùn tắc giao thông, ngập úng cục bộ và ô nhiễm không khí, tất cả đều xuất phát từ mô hình phát triển tập trung cao độ.

Mục tiêu của quy hoạch mới phải là phá vỡ thế độc canh trung tâm, chuyển dịch từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều "thông minh". Trong đó, việc quy hoạch các thành phố vệ tinh thực sự có sức sống, đủ khả năng hút dân cư và công ăn việc làm từ lõi trung tâm là giải pháp sống còn. Thành công của quy hoạch sẽ được đo bằng khả năng biến Hà Nội từ một thành phố "bị động ứng phó" với tăng trưởng dân số thành một đô thị chủ động dẫn dắt xu thế phát triển, giữ gìn được các giá trị di sản văn hóa ngàn năm trong lòng sự hiện đại.

Các chuyên gia đô thị nhấn mạnh, quy hoạch lần này cần có các "lằn ranh đỏ" kiên quyết bảo vệ không gian xanh, mặt nước Sông Hồng và các khu vực di tích lịch sử, không thể để sự phát triển cơ học xâm lấn.

Giải mã "mật mã tương lai": Chìa khóa liên kết vùng Thủ đô

Tầm nhìn 100 năm của Hà Nội không thể tách rời khỏi Vùng Thủ đô. Việc lập quy hoạch tổng thể cần giải mã được "mật mã tương lai" của sự liên kết, trong đó, hạ tầng giao thông kết nối các tỉnh lân cận như Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương phải được ưu tiên hàng đầu.

Việc xây dựng hệ thống đường sắt đô thị (metro) và các đường vành đai xuyên suốt phải được thực hiện với tiến độ nhanh chóng, đồng bộ, tạo thành mạng lưới vận tải công cộng xuyên tâm và xuyên vùng hiệu quả. Đây là chìa khóa để giảm thiểu phương tiện cá nhân, giảm áp lực giao thông và ô nhiễm.

Đặc biệt, quy hoạch lần này cần có những đột phá trong việc ứng dụng công nghệ để tạo ra thành phố thông minh (Smart City), nơi mọi dữ liệu từ quản lý đất đai, giao thông đến môi trường đều được số hóa, giúp chính quyền đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác. Trách nhiệm lập quy hoạch được giao cho Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội phải bảo đảm tính đồng bộ, tránh tình trạng "quy hoạch treo" hoặc xung đột với các quy hoạch chuyên ngành khác.

Tóm lại, Hà Nội đang đứng trước một sứ mệnh lịch sử. Quy hoạch 100 năm là cơ hội để chuyển Hà Nội từ một thành phố đang phải "chữa cháy" sang một đô thị có khả năng "tiên tri" và định hình tương lai phát triển của cả miền Bắc Việt Nam./.