Say tàu xe xảy ra khi não bộ nhận những tín hiệu “lệch pha” từ các giác quan. Trong lúc phương tiện di chuyển, tai trong cảm nhận được chuyển động nhưng mắt lại nhìn thấy khung cảnh ít thay đổi, tạo nên sự xung đột tín hiệu. Sự rối loạn này kích thích trung tâm nôn ở não, dẫn đến các biểu hiện như chóng mặt, buồn nôn, toát mồ hôi, đau đầu và có thể nôn nhiều lần.

Vào thời điểm cận Tết, các triệu chứng say xe thường nặng hơn do thời gian đi lại kéo dài, phương tiện đông đúc, không khí ngột ngạt cùng nhiều mùi khó chịu như xăng dầu, thức ăn. Thói quen ăn uống thất thường trước chuyến đi cũng góp phần làm tình trạng trầm trọng hơn. Trẻ nhỏ dễ bị say xe do hệ thần kinh chưa hoàn thiện, trong khi người cao tuổi và phụ nữ mang thai cóo nguy cơ cao vì khả năng thích nghi với chuyển động kém hơn.

Để hạn chế say tàu xe, các bác sĩ khuyên không nên ăn quá no hoặc để bụng quá đói trước khi khởi hành. Nên ưu tiên các món nhẹ, dễ tiêu, hạn chế đồ dầu mỡ, rượu bia và cà phê. Khi lên xe, nên chọn chỗ ngồi ít rung lắc, thoáng khí và hướng tầm nhìn ra xa theo chiều di chuyển. Giữ tinh thần thư giãn, tránh đọc sách hoặc dùng điện thoại trong thời gian dài cũng giúp giảm cảm giác khó chịu.

Với người thường xuyên bị say xe, có thể dùng thuốc chống say theo hướng dẫn của nhân viên y tế, uống trước khi di chuyển khoảng 30–60 phút. Tuy nhiên, cần lưu ý một số loại thuốc có thể gây buồn ngủ, khô miệng và không phù hợp với người lái xe, trẻ nhỏ hoặc phụ nữ mang thai nếu chưa có tư vấn chuyên môn.

Nếu xuất hiện tình trạng nôn liên tục, chóng mặt dữ dội, mệt lả – đặc biệt ở trẻ em và người cao tuổi – cần cho người bệnh nghỉ ngơi, bù nước điện giải và theo dõi sát. Trường hợp triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, nên đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Chủ động phòng ngừa say tàu xe sẽ giúp hành trình ngày Tết bớt mệt mỏi, để mỗi chuyến đi đoàn viên thực sự trở thành niềm vui trọn vẹn.